اثر گونه های افراپلت، اقاقیا، صنوبرآمریکایی و زربین بر برخی وی‍ژگیهای فیزیکو‌شیمیایی خاک در جنگلکاری شرق هراز

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلداری دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار گروه جنگلداری دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار گروه جنگلداری دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22092/ijsr.2005.127376
چکیده

با آزمایش13 ویژگی (رنگ، بافت، ضخامت،pH ، EC، رطوبت اشباع، املاح محلول،کربن، مواد آلی، نیتروژن کل، نسبت کربن به نیتروژن، فسفر و پتاسیم قابل جذب) در 4 لایه از خاک (افق هایO، A، B و 30 سانتی متر اول) تیپ‌های خالص 16 ساله افرا پلت، اقاقیا، صنوبر آمریکایی، زربین و قطعه بدون درخت مجاور آنها، اثر این گونه‌ها بر ویژگیهای فیزیکو شیمیایی خاک، بررسی گردید و مشخص شد که گونه‌های درختی، بویژه اقاقیا، تغییرات مطلوب زیادی در خواص فیزیکو شیمیایی خاک داده اند. به طورکلی تمامی گونه‌ها کربن، مواد آلی و پتاسیم قابل جذب سی سانتیمتر اول و پتاسیم قابل جذب دو افق A وB را افزایش و پتاسیم قابل جذب افق Oو رطوبت اشباع افق  Aرا کاهش داده‌اند اما هیچکدام از آنها بر بافت و اسیدیته خاک تأثیر نداشته اند. گونه‌های پهن برگ ضخامت افقO خاک را افزوده‌اند. اقاقیا کربن، مواد آلی و نیتروژن کل افق O و نیتروژن کل سی سانتیمتر اول خاک را افزایش داده اما باعث کاهش فسفر قابل جذب و نسبت کربن به نیتروژن افقO گردیده است. صنوبر و افرا، فسفر قابل جذب افقA خاک را افزوده‌اند و زربین نیز باعث افزایش املاح محلول افقO گردیده است. با توجه به نتایج آنالیز خوشه‌ای اطلاعات کمی مورد مطالعه، در افقA و سی سانتیمتر اول خاک، بیشترین شباهت بین اثر پهن برگان (افرا، صنوبر و اقاقیا) و در افقهای OوB، بیشترین شباهت بین اثر صنوبر و اقاقیا بوده است لذا بر این اساس می‌توان توصیه نمود در مناطق مشابه در جنگلکاریهای وسیع از پهن برگان بویژه اقاقیا و صنوبر استفاده شده و کاشت زربین به لحاظ اثر اندکی که بر بهبود وضعیت خاک منطقه نسبت به پهن برگان دارد به احداث کمربند‌های سبز محدود شود