انگشت‌نگاری DNA ارقام تجاری فندق (Corylus avellana L.) بومی ایران برای تهیه شناسه ژنتیکی

doi
10.22092/spij.2017.111175
چکیده

به منظور تهیه شناسه یا بارکد ژنتیکی ارقام تجاری فندق ایران، بیست و هشت اصله درخت از ده رقم کلکسیون فندق با استفاده از ده جفت آغازگرهای ریز ماهواره‌ای (SSR) انگشت‌نگاری D‏NA شدند. در مجموع 63 آلل با میانگین 3/6 آلل در هر مکان ژنی تکثیر شد. تعداد آلل‌ها در هر مکانSSR مورد آزمون بین 5 تا 10 متغیر بود. بیشترین آلل مشاهده شده مربوط به مکان ژنی CAT-B107 با 10 آلل بود. میانگین محتوای اطلاعات چند شکلی 70/0 محاسبه شد که نشان از وجود تنوع ژنتیکی قابل ملاحظه‌ای بین ارقام فندق کشور بود. در تجزیه خوشه‌ای که بر مبنای الگوی چند شکلی DNA آلل‌های SSR انجام شد، رقم شیروانی به طور جداگانه در یک شاخه مستقل و سایر ارقام در شاخه دیگر شامل پنج گروه قرار گرفتند. بر این اساس کلیه ارقام مورد بررسی به جز دو رقم پشمینه و گرچه از هم متمایز شدند. اگرچه برای تمایز این ارقام تنها چهار جفت آغازگر SSR کافی بود ولی افزایش آن تا 14 جفت آغازگر نیز نتوانست این دو رقم را از هم متمایز کند. با توجه به تکثیر غیر جنسی فندق و محل جمع‌آوری دو رقم پشمینه و گرچه، احتمال این‌که این دو رقم در واقع یک ژنوتیپ باشند زیاد است. براساس بارکد ژنتیکی به دست آمده، اصالت ژنتیکی همه درختان مربوط به ارقام مورد بررسی به جز یک درخت از هر یک از ارقام تابستانه، شصتک، محلی کرج و رسمی تایید شد. توصیه می‌شود نتایج این تحقیق در تولید و گواهی نهال فندق و ثبت ارقام آن مد نظر قرار گیرد.