بررسی و مقایسۀ سبک‌ نگارش فارسی اول، دوم و سوم دبستان با رویکرد درس‌پژوهی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، پردیس شهید مفتح، دانشگاه فرهنگیان

doi
10.48310/itt.2023.3019
چکیده

درس‌پژوهی الگویی ژاپنی برای پرورش حرفه‌ای معلمان است. آنان در جلسات مربوطه گرد هم می‌آیند و دربارۀ مسائل و موضوعات آموزشی و ساختار و محتوای کتاب درسی تبادل نظر می‌کنند، اصلاحات و تغییرات را بررسی کرده و برای تدریس بهتر آماده می‌شوند. مسأله این پژوهش ناشناختگی و پیچیدگی متون درسی کتاب‌های فارسی اول، دوم و سوم دبستان است؛ راه حل نیز بررسی و تحلیل سبک‌های آن است. نوع پژوهش اکتشافی، رویکرد آن کیفی‌کمی و روش آن توصیفی‌تحلیلی است. جامعۀ آماری و نمونه شامل تمام درس‌های سه کتاب مذکور به‌جز تمرینات است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که فارسی دوم از تنوع سبکی بیشتری برخوردار است، فارسی اول بیانگرایانه‌تر، روایی‌تر و توصیفی‌تر است، فارسی سوم از دوتای دیگر تمثیلی‌تر است. فارسی نیز دوم و سوم داستانی‌تر است. سبک پرسشی، سببی، تحلیلی، مقایسه‌ای توضیحی و مثالی‌مصداقی در هر سه کتاب نیز بسیار پایین است. از این یافته‌ها می‌توان این‌گونه استنباط کرد که کتاب‌های مذکور از ماهیت فلسفی زیادی برخوردار نیستند. دلیل دیگر آن است که در سبک روایی که در کتاب‌های مذکور برجسته است نیز عنصر سببیت و واقعیت‌مندی داستانی وجود ندارد.