اصول جنگ در عصر ناهمگونیها
نویسندگان
1 استادیار علوم دفاعی راهبردی دانشگاه جامع امام حسین
doi
چکیده
«اصول جنگ»چکیده رمزآمیزی از اندیشههای دفاع نظامی است. این اصول دستاورد تجارب جنگهای بیشمارگذشته است که برای شناخت آن جان انسانهای فراوانی فدا شده و تاکنون بشر برای دانستنهیچدانشی متحمل اینهمه خسارت و تلفات نشده است. ازاینرو، یکی از گرانبهاترین میراثهایتجربی انسان میباشد. دگرگونی و دگرش (تغییر و تحول) محیطی جهان، موجب نوعی «ناهمگونی»(عدمتقارن) در ابعاد گوناگون بین طرفین درگیر شده که در اکثر چالش و جنگها شاهد این ناهمگونیهاهستیم. جنگ، تابع اصول و قواعد دقیق و معینی است. در این راستا «جنگهای ناهمگون» ازاصول و قواعد جدید، متنوع و ویژهای پیروی میکنند. هدف این پژوهش شناسایی تأثیراتمستقیم و غیرمستقیم «جنگ ناهمگون» بر اصول شناختهشده جنگ با روش توصیفی، تحلیلی است.همچنین پرسش اصلی این است که ویژگیهای «جنگ ناهمگون» بر اصول شناختهشده جنگها چهتأثیراتی داشته است؟ پیامد بررسی و پردازش دادهها نشان داد که ویژگیجنگهای ناهمگون بر برخی اصول جنگ اثرات فزاینده (مثبت) و بر برخی دیگر اثراتکاهنده (منفی) داشته است. بنا بر نتایج پژوهش، همواره دو دیدگاه و نگرش به اصول و قواعدجنگ نزد متخصصان دفاعی و نظامی وجود داشته است. دیدگاه نخست، اصول جنگ را در هر شرایطیثابت و بدون تغییر میداند و دیدگاه دوم، دگرگونی در اصول جنگ را طبیعی دانسته و آنرا مفهومی بسیار پویا میداند. ازآنجاکه منشأ اصول جنگ در اندیشهی نظامی است و اندیشهینظامی همواره پویا است؛ بنابراین، اصول جنگ نیز دارای پویایی ویژهای است. ازاینرو،شاید لازم باشد این اصول بازسازی و یا «اصولی متمم» به اصول پیشین جنگ و نبرد افزودهشود.