ارزیابی پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌های گلرنگ بهاره با استفاده از معیارهای ناپارامتری و روش GGE بای‌پلات در شرایط دیم

doi
10.22092/spij.2017.111142
چکیده

به منظور بررسی اثر متقابل ژنوتیپ  محیط و مطالعه سازگاری و پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌های گلرنگ بهاره، هفده ژنوتیپ در نه ایستگاه تحقیقاتی به مدت چهار سال (1382 تا 1385) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط دیم مورد ارزیابی قرار گرفتند. بر اساس نتایج تجزیه واریانس مرکب، اثر ژنوتیپ، محیط و اثر متقابل آن‌ها در سطح احتمال ا% معنی‌دار بود. از روش‌های ناپارامتری برای آزمون اثر ژنوتیپ ، محیط و اثر متقابل استفاده شد. اثر اصلی و متقابل با روش‌ هیلدبراند (آزمون اثر متقابل بدون تغییر رتبه‌بندی ژنوتیپ‌ها) و روش دی کرون و وان دیر لان (آزمون اثر متقابل با تغییر در رتبه‌بندی ژنوتیپ‌ها) در سطح احتمال 1٪ معنی‌دار شد. بر اساس معیارهای ناپارامتری هان و تنارازو، ژنوتیپ شماره 11 (Gila) و شاخص برتری فاکس و همکاران، ژنوتیپ شماره 15 (رقم سینا) پایدارتر از سایر ژنوتیپ‌ها بودند. با توجه به نتایج آماره عملکرد – پایداری (Ysi) ژنوتیپ‌های شماره 2 (S-541)، 15 و 4 (Syria) جزو ژنوتیپ‌های گزینش شده بودند. همچنین بر اساس بای‌پلات GGE برای کلیه محیط‌ها، ژنوتیپ‌های شماره 1 (Cyprobregon)، 4 و 15 برتری نشان دادند. این دو روش ژنوتیپ شماره 15 (رقم سینا) را به عنوان ژنوتیپ برتر شناسایی کردند.