تبیین رابطه استفاده از فضای مجازی با تربیت اخلاقی (بعد فردی) دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر همدان (سال تحصیلی 1401)

نویسندگان

1 مربی گروه علوم تربیتی ، دانشگاه پیام نور، ایران، تهران

2 استادیار گروه علوم تربیتی ، دانشگاه پیام نور، ایران، تهران

3 کارشناس ارشد، تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش- تعلیم و تربیت اسلامی، آموزش و پرورش منطقه ، همدان، ایران

doi
چکیده

این پژوهش با هدف تبیین رابطه استفاده از فضای مجازی با تربیت اخلاقی دانش‌آموزان و از نوع توصیفی و همبستگی بوده که در جامعه دانش‌آموزان دختر متوسطه دوم همدان در سال تحصیلی 1401-1400  با روش نمونه‎گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای تعداد 364 نفر انجام گرفت. جهت گردآوری اطلاعات از پرسش‌نامة محقق ساخته سنجش میزان استفاده از فضای مجازی و پرسش‌نامه تربیت اخلاقی عسگریان بیگدلی و همکاران (1397)، استفاده شد. نتایج با استفاده از نرم‎افزار SPSS و آمار توصیفی و استنباطی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد 57 درصد از تغییرات متغیر ملاک توسط متغیرهای پیش‌بین قابل‌تبیین است و 43 درصد از تبیین متغیر ملاک به سایر مؤلفه‌ها بستگی دارد. همچنین نتایج آزمون مدل نشان داد تمامی چهار بعد استفاده از فضای مجازی بر تربیت اخلاقی دانش‌آموزان موردمطالعه قابل‌پذیرش است و تأثیر این متغیرها قابل‌پیش‌بینی است. همچنین 61 درصد از تغییرات موجود در شرم و حیا، 42 درصد از تغییرات موجود در غیرت، 11 درصد از تغییرات موجود در وقار و متانت، 3 درصد از تغییرات موجود در کرامت و 7 درصد از تغییرات موجود در عزت دانش‌آموزان ناشی از متغیرهای پیش‌بین مورد بررسی یعنی استفاده از فضای مجازی و ابعاد آن است. نتایج نشان دادند استفاده از فضای مجازی با چهار مؤلفة میزان آشنایی، مدت استفاده، میزان اعتیاد و حضور در انواع فضاهای مجازی بر روی بعد کلی تربیت اخلاقی و ابعاد شش‌گانه مورد اشاره تأثیر دارد. دراین‌بین میزان آشنایی با فضای مجازی موجب تقویت تربیت اخلاقی شده و سه بعد دیگر آن یعنی مدت استفاده، میزان اعتیاد و حضور در انواع فضاهای مجازی تربیت اخلاقی را دچار تنزل و افت می‌نمایند.