خصوصیات مورفولوژیکی و پومولوژیکی تعدادی از ارقام و ژنوتیپ‌های بومی زردآلوی ایران

doi
10.22092/spij.2017.111147
چکیده

این پژوهش به منظور مقایسه، گروه‌بندی و انتخاب ژنوتیپ‌های برتر از میان 32 رقم و ژنوتیپ بومی زردآلو جمع‌آوری شده در ایستگاه تحقیقات کمال‌شهر، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر انجام شد. بیست و یک صفت پومولوژیکی و مورفولوژیکی در هر ژنوتیپ و رقم به مدت دو سال (1377 و 1388) مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج حاصل از تجزیه واریانس، اکثر صفات معنی‌دار بودند که نشان‌دهنده وجود تنوع در ارقام و ژنوتیپ‌های مورد بررسی بود. همبستگی‌های مثبت و منفی معنی‌داری بین برخی صفات مشاهده شد که بیشترین همبستگی بین دو صفت پهنای جانبی میوه و ارتفاع میوه بود. بر اساس نتایج به دست آمده از تجزیه به عامل‌ها، متغییر‌های جدید به دست آمده درصد بیشتری را توجیه کردند. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که ژنوتیپ‌های حس‌گلی و شاهرود 58 بالاترین و ژنوتیپ طبرزه مرند پایین‌ترین وزن میوه را داشتند. تجزیه کلاستر بر اساس بیست عامل مهم، ارقام و ژنوتیپ‌ها را در فاصله 25 به دو گروه اصلی تقسیم کرد که گروه کوچک‌تر شامل چهار ژنوتیپ شاهرود 32، شاهرود 13، نادری کرج و نوری کرج بود. نتایج این تحقیق نشان داد که داده‌های مورفولوژیکی و پومولوژیکی می‌توانند تا حد زیادی ارقام مختلف را از یک‌دیگر تفکیک و ارقامی را که از نظر صفات مورفولوژیکی و پومولوژیکی مشابه هستند در یک گروه قرار دهند.