وقتی ترجمه در قلب نظام ادبی زبان مقصد قرارمیگیرد
نویسندگان
1 دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان
doi
چکیده
ترجمه همواره نقش مهمی در پر کردن شکاف بین فرهنگها و زبانهای مختلف و معرفی ابعاد ادبی جدید به ادبیات زبان مقصد ایفا کرده است. بر خلاف این باور رایج که ترجمه در مقایسه با اثر اصلی جایگاه فرعی دارد، در مقاطع زمانی مختلف ثابت شده است که ترجمه به حدی در زبان مقصد تأثیرگذار است که حتی در ادبیاتی غنی و کهن همچون ادبیات فارسی به الگویی برای نویسندگان تبدیل میشود. پژوهش حاضر تلاش میکند با تأکید ویژه بر برهه زمانی بین سالهای 1300 تا 1350هجریشمسی، یعنی هنگامی که شیوههای جدید نویسندگی از قبیل «تکگویی درونی» و«سیلان ذهن» به نظام ادبی فارسی معرفی شدند، تأثیر ترجمه را از ادبیات غرب در سالهای بین 1200 تا 1350بر ادبیات معاصر فارسی مورد بررسی قرار دهد. بدین منظور، مفاهیم نظریه نظام چندگانه و برنامهریزی فرهنگیِ اون زهر به عنوان چارچوب نظری تحقیق و جهت بررسی این مسئله که ترجمه از ادبیات مدرن انگلیسی چگونه بر نگارش رمان مدرن فارسی تأثیر گذاشته است انتخاب شد. مشاهده شد که عوامل مختلفی باعث شدند ترجمه رمانهای غربی جایگاهی مرکزی در نظام ادبی فارسی پیدا کنند و به موجب آن شیوههای جدید نویسندگی از قبیل تکگویی درونی و سیلان ذهن به رمان مدرن فارسی راه یابند.