جمالیات مکونات القناع فی قصیدة "مقتطفات من خطاب نوح بعد الطوفان" لـ"عبدالعزیز المقالح
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان وادبیات عربی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)
2 دانشجو گروه زبان و ادبیات عربی
3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیت عربی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)
doi
چکیده
چکیده در دوره معاصر، به دلیل پیچیدگی مفاهیم شعری از سخنانی مبهم، غیر مستقیم و ابزار هنری گوناگونی بهره میبرند، ابزاری چون «نقاب» که پیام آور ابهام است. تکنیک کاربرد نقاب در بیشتر اشعار بر استفاده از شخصیتهای تاریخی استوار بوده که برای بیان دیدگاه شاعر در خصوص کاستیهای جامعه بشری یا محکوم کردن اوضاع جامعه ملی خود است. «نقاب» از نظر بافت و ساختار ارتباط تنگاتنگی با اسطورهها (نمادها) دارد و در عین حال مؤلفههای درام مانندِ «مونولوگ» (گفت گوی درونی) در آن به کار گرفته میشود. «عبدالعزیز المقالح» از همین تکنیک برای آگاهی بخشی به هم وطنان خود در باره ظلم وجور حاکمان مستبد و آن هم در پسِ نقاب حضرت «نوح» بهره برده است. قصیده »مقتطفات من خطاب نوحبعد الطوفان»اولین قصیدهای است که شاعر در آن از تکنیک نقاد استفاده کرده است.این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی - تحلیلی قصد آن دارد تا چگونگی استفاده از تکنیک نقاب را در این قصیده مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. از همین روی از معیار های مونولوگ درامی، نقاب و صورتک و رویکردهای متنوع تصاعدی و نزولی (جابجایی) نقابها استفاده شده است. از مهمترین دستاوردهای این تحقیق به موارد زیر اشاره میشود: شاعر در زمینه تنوع بخشی به نقاب برای انتقال ویژگیهای عصر خود به شخصیت تاریخی از سبک آشناییزدایی بهره برده، میان این شخصیت و شخصیت خود ارتباط مملوسی برقرار ساخته است. صورت و نقاب در این قصیده از هم جدا نمیشوند و تا پایان همراه یکدیگرند هرچند گاهی نقاب بر صورت تفوق مییابد. گرچه شاعر در پارهای از سبک سخنرانی بهره میبرد لکن شاکله اصلی قصیده در مونولوگ درامی استوار است.