فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این تحقیق 96 نمونه از عدس‌های وحشی گونه‌های Lens nigricans، L. ervoides و L. odemensis کلکسیون عدس بانک ژن گیاهی ملی ایران مورد بررسی قرار گرفتند. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی صفات مورفولوژیکی و تعیین میزان اهمیت این صفات در شناسایی گونه‌های مختلف جنس عدس بود. در طول فصل رشد 24 صفت مورفولوژیکی اندازه‌گیری شدند. پارامترهای آماری برای صفات مورد بررسی محاسبه و شاخص شانون و ضریب تغییرات فنوتیپی به عنوان معیاری از تنوع ژنتیکی تعیین شد و از تجزیه به مولفه‌ها، تجزیه خوشه‌ای و تابع تشخیص جهت گروه‌بندی ژنوتیپ‌ها استفاده شد. این بررسی وجود تنوع قابل ملاحظه درون و بین گونه‌ای را در نمونه‌ها نشان داد. بر اساس ضریب تغییرات به دست آمده در بین صفات کمی، بیشترین ضریب تغییرات به ترتیب در صفات وزن صد دانه (114% CV=) طول راکیس (55% CV=) و نسبت طول دم گل به راکیس (5/49% CV=) وکمترین میزان تنوع در صفات طول کاسه گل و عرض برگچه (25% CV=) مشاهده شد. در میان صفات کیفی، بیشترین شاخص شانون به ترتیب برای صفت شکل گوشوارک (02/1)، رنگدانه غلاف (92/0) و وجود زائده داسی شکل روی محور گل (94/0) به دست آمد و کمترین شاخص شانون با صفت شکوفائی نیام مرتبط بود و هیچ گونه تنوعی از نظر این صفت ملاحظه نشد. انجام آنالیزهای چند متغیره با استفاده از صفات کیفی و کمی تا حد زیادی قادر به جداسازی و شناسایی گونه L. ervoides از بقیه گونه‌ها شد، اما گونه‌های L. odemensis و L. nigricans از نظر صفات مورفولوژیکی به ویژه صفات کیفی بسیار به یک‌دیگر شبیه بوده و این صفات قدرت تبیین این دو گونه را از یک‌دیگر نداشتند.