"لحظه حماسی": داستایوفسکی به روایت اشتفان تسوایگ با نگاهی به «نظریه دریافت»

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

بی‌شک فیُودار داستایِفسکی را می‌توان در زمرة بزرگان فکر و ادب جهان برشمرد. در آثار او تأثیر فکر و فرهنگ آلمانی بسیار مشهود است. شاید در نگاه نخست دیدِ داستایِفسکی از آلمانی‌ها مملو از نفرت و کینه‌توزی به نظر آید، اما با مداقة بیشتر در احوال و افکار وی می‌توان به قرابت ذهنی و روحی وی با متفکران و ادیبان آلمانی پی برد. در این جستار کوتاه سعی شده است به ارتباط میان داستایِفسکی و فکر آلمانی و تأثیر وی بر یکی از نویسندگان مهم معاصر یعنی اشتفان سوایگ پرداخته شود. سوایگ ورود به جهان فکری داستایِفسکی را تنها از طریق «خوانش همدلانه» میسور می‌داند. روایت سوایگ از روایات داستایِفسکی نیز خود بازتاب‌دهندة این شیوه است. با نگاهی به »نظریه دریافت» ولفگانگ ایزر و مکتب کنستانس تلاش شده است به رابطه میان خواننده و متن ادبی و ارتباط میان کنش خوانش و فهم اثر پرداخته شود .