مقامه نویسی و پیکارسک با تکیه بر مقامات حریری و داستان زندگانی عصاکش تُرمِسی
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشگاه بجنورد
doi
چکیده
سنت مقامهنویسی در جهان اسلام با بدیع الزمان همدانی در قرن چهارم هجری به صورت رسمی مطرح شد. مقامات متأثر از اوضاع فرهنگی و اجتماعی حاکم بر جهان اسلام در میان عربها شیوع فراوان یافت و به مرزهای غربی جهان اسلام؛ یعنی اندلس رسید. از سوی دیگر، نوع ادبی خاصی در قرن شانزدهم میلادی در اسپانیا پا به عرصۀ وجود گذاشت که بیشباهت به مقامهنویسی نیست. این نوع خاص که در نگارش داستانها و رمانها به کار گرفته شد، پس از مدتی در سراسر اروپا منتشر گردید. در این نوشتار به بررسی سابقۀ تاریخی و ویژگیهای برجستۀ مقامات عربی، با تکیه بر مقامات حریری و مقایسة آن با داستان «زندگانی عصاکش ترمسی»- به عنوان اولین اثر برجستة پیکارسکی در غرب- پرداخته، همسانیها و ناهمسانیهای این دو نشان داده شد. از این رهگذر میتوان علاوه بر ارائۀ نگاهی انتقادی- تطبیقی به مقامهنویسی و رمان یا داستان پیکارسک، به تأثیر احتمالی مقامهنویسی در سنت پیکارسکنویسی مغرب زمین پرداخت.
