بختیاری ها، مشروطیت، وحدت و تفرقه ایلی

نویسندگان
doi
چکیده

بختیاری به عنوان یکی از نیروهای قدرتمند عشایر در ایران در انقلاب مشروطه بویژه پس از استبداد صغیر نقش موثری ایفاد نمود. اما این ایل از دو سوگرفتار اختلافات ایل بود که این اختلافات بر سر مشروطیت نمود بیشتری پیدا کرد. بختیاریها از یک سو اختلافاتی با دو ایل همسایه یعنی قشقایی و عرب داشتند و از سوی دیگر در درون خود بر سر مشروطیت تضاد بسیار داشتند. علیقی خان سردار اسعد و سایر خوانین بختیاری بویژه خوانین مشروطه خواه ابتدا با انعقاد قراردادهای با شیخ خزعل عرب و صولت الدوله قشقایی توافق کردند و سپس به ایجاد وحدت در درون ایل خود پرداختند. سردار اسعد خان مشروطه خواه از جناج ایلخانی و برادرانش به دنبال توافق با عموزادگان خود یعنی فرزندان حاجی ایلخانی برآمد. فرزندان حاجی ایلخانی و بویژه لطفعلی خان امیر مفخم و نصیرخان سردار جنگ از طرفداران جدی استبداد بودند و به حمایت از محمد علی شاه پرداختند اما سردار اسعد و برادرانش که فرزندان حسینقلی خان ایلخانی بودند به طرفداری از مشروطیت برخاستند. تضاد میان دو جناج ایلخانی بر سر مشروطیت و استبداد که نزدیک بود باعث خونریزی میان آنها شود سرانجام با خردمندی سردار اسعد از یک سو و دانایی بعضی از پسران حاجی ایلخانی از جمله سردار محتشم از سوی دیگر باعث شد تا قرادادهای میان طرفین در حمایت از مشروطیت منعقد گردد و منافع حاصله از پیروزی مشروطیت نیز میان دو جناج تقسیم گردد.