شناسایی و گزینش دوازده ژنوتیپ برتر و امیدبخش گردو در استان فارس

doi
10.22092/spij.2017.111107
چکیده

اولین قدم در برنامه‌های به‌نژادی گردو، شناسایی ژنوتیپ‌های برتر و امیدبخش آن در مناطق مختلف است. به منظور شناسایی و گزینش ژنوتیپ‌های برتر و امیدبخش گردوی استان فارس، پژوهشی طی سال‌های 1390- 1388 در منطقه بوانات، به عنوان یکی از مناطق اصلی گردوخیز استان فارس انجام شد. بدین منظور، صفات فنولوژیک و پومولوژیک 349 ژنوتیپ منتخب این منطقه، براساس دو توصیف‌نامه IPGRI و UPOV مورد ارزیابی قرار گرفت و ژنوتیپ‌هایی با وزن میوه بیشتر از 10 گرم، وزن مغز بالاتر از 5/6 گرم، درصد مغز بالاتر از 45 درصد، ضخامت پوست سخت کمتر از 5/1 میلی‌متر و عادت باردهی جانبی بیشتر از 25 درصد، به عنوان ژنوتیپ‌های برتر و امیدبخش منطقه شناسائی و طی دو سال مورد ارزیابی قرار گرفتند. براساس نتایج به دست آمده، ده ژنوتیپ A79، A59، A30، A40، A14، A34، A17، A42، A68 و A69 که ویژگی‌های پومولوژیکی یادشده و مغز پر تا بسیار پر با رنگ روشن تا بسیار روشن داشتند، به عنوان ژنوتیپ‌های برتر در منطقه بوانات شناسایی شدند. وزن میوه و مغز ژنوتیپ‌های برتر شناسایی شده به ترتیب 32/16-02/10 و 77/7- 51/5 گرم و درصد مغز و عادت باردهی جانبی آن‌ها به ترتیب بیشتر از 5/43 و 8/25 درصد بود. دو ژنوتیپ دیگر به اسامی A92 و A63 به ترتیب با 34 و 29 روز تاخیر در برگ‌دهی نسبت به استاندارد مرجع (A2) در سال اول و 31 و 30 روز تاخیر نسبت به استاندارد مرجع در سال دوم (A2)، دیر برگ‌ده‌ترین ژنوتیپ‌ها در بین جمعیت گردوی مورد مطالعه بودند.