تبیین مهم‌ترین چالش‌های فراروی سیاست‌گذاری دفاعی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دانشیار مدیریت استراتژیک دانشگاه صنعتی مالک اشتر

doi
چکیده

در فضای جدید و متحول نظام قدرت جهانی و توزیع فضایی و منطقه‌ای آن، چنان‌که جمهوری اسلامی ایران با موقعیتی منحصربه‌فرد سبب تأثیرگذاری در روند تحولات جهانی و منطقه‌ای گردیده است کارکردهای مناطق پیرامونی نیز می‌تواند این مسائل را در داخل و خارج از ج. ا. ایران تحت تأثیر قرار دهد. در چنین وضعیتی سیاست‌گذاری‌های کلان دفاعی- امنیتی، برای پاسخ به تهدیدات و مفهوم‌بندی آنها با چالش‌هایی در سطوح نظری و علمی که در  محیط پیچیده امنیتی جهانی متصور می‌باشد مواجه است. در این پژوهش به منظور «تبیین مهم‌ترین چالش‌های فراروی سیاست‌گذاری دفاعی جمهوری اسلامی ایران » از روش توصیفی- تحلیلی و بصورت کاربردی استفاده گردیده است. روش نمونه‏گیری هدفمند و حجم نمونه تحقیق به‌صورت تمام شمار، 60 نفر می‌باشد. جهت گردآوری اطلاعات با روش کتابخانه‌ای از ابزار فیش‌برداری و در روش میدانی از پرسشنامه و برای تجزیه و تحلیل داده‏های جمع‏آوری شده از آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده گردیده است. در این تحقیق ضمن استفاده از نرم‏افزارهای spss، excel و pls، از آزمون مقایسه میانگین و آزمون تحلیل عاملی برای رتبه‌بندی چالش‏ها و شاخص‏های مربوطه استفاده شده است.  نتایج حاصله از این تحقیق حکایت از آن دارد که مهم‌ترین چالش‌های فراروی سیاست‌گذاری دفاعی جمهوری اسلامی ایران عبارتند از: «ظهور بازیگران جدید، جایگزین شدن ائتلاف‎های منعطف به‎جای اتحاد، تغییر مفاهیم راهبردی، جهانی‌شدن، گروه‌های فشار، روندهای بروکراتیک، تغییرات سیاسی، تأمین منابع و طراحی نامناسب» که می‌توان آنها را در قالب دو گروه چالش‌های «محیط بین‌الملل» و چالش‌های «محیط ملی» تقسیم‌بندی نمود.