حق فرزندآوری زوجین از دیدگاه فقها با تأکید بر آرای امام خمینی (ره)

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق و اندیشه‌های امام خمینی، پژوهشکده امام‌خمینی (س) و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/matin.2021.265784.1813
چکیده

فرزندآوری از کنش‌های طبیعی بشر و غیر محدود به زمان یا مکان یا افراد خاص است و به دلایل گوناگون در متون مرتبط معمولاً از آن به «حق فرزند آوری» تعبیر می‌شود؛ لکن اولاً قراین بر تکلیف‌انگاری آن در لسان شارع شاذ نیست و تشخیص ماهیت «زادآوری» را که مسکوت قانون‌گذار است دچار چالش می‌کند و ثانیاً با فرض در زمرۀ حقوق بودن، حدودوثغور آن، میزان اختیار افراد در بهره‌مندی یا وانهادن آن، تعارض ارادۀ زوجین و غیره منقّح نشده است. این تحقیق با روش توصیفی - ‌تحلیلی و با در نظر داشتن احتمال دوگانگی ماهیت «فرزند آوری»، به بررسی وضعیت هریک از زوجین به‌صورت مستقل، از حیث دارا بودن این حق، طولی یا عرضی ‌بودن ارادۀ آن دو و وضعیت ناشی از تعارض ارادۀ ایشان در فرزندآوری در نگاه فقها و لسان ادلۀ شرعی می‌پردازد. مطابق یافته‌های این تحقیق، علی‌رغم تصریح برخی فقها به حق زن در استیلاد، عدم التزام ایشان به لوازم آن و ترجیح ارادۀ زوج در فرض تعارض، اثبات در زمرۀ «حقوق زن» بودنِ فرزندآوری را مشکل می‌نماید. ظاهر عبارات متون دینی نیز در فرض اثبات چنین حقی برای زن، آن را در طول حق فرزندآوری مرد قرار می‌دهد.