ارزیابی ژنوتیپ‌های جو از نظر تحمل یخ‌زدگی طوقه و برخی خصوصیات فیزیولوژیکی

doi
10.22092/spij.2017.111093
چکیده

به منظور ارزیابی ژنوتیپ‌های جو از نظر تحمل یخ‌زدگی طوقه و برخی صفات فیزیولوژیکی، 40 ژنوتیپ‌ در دو آزمایش مورد بررسی قرار گرفتند. در آزمایش اول بذر‌ها در داخل گلدان در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در گلخانه کاشته شدند. پس از عادت‌دهی گیاهان به سرما به مدت چهار هفته، وزن تر و خشک بافت‌ها، درصد آب بافت‌ها و میزان اتلاف آب نسبی اندازه‌گیری شد. آزمایش دوم در قالب طرح اسپلیت‌پلات بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. دما به عنوان عامل اصلی و ژنوتیپ‌ به عنوان عامل فرعی منظور شد. برای انجام آزمون انجماد طوقه، ژنوتیپ‌ها پس از عادت‌دهی گیاهان به سرما به اتاقک انجماد منتقل شدند و در دماهای مختلف یخ‌زدگی (زیر صفر) قرار گرفتند. درصد زنده‌مانی طوقه‌ها برای هر ژنوتیپ‌ در هر تکرار در دماهای مختلف اندازه‌گیری شد و دمای 50 درصد کشندگی (LT50) برای آن‌ها تعیین شد. بین ژنوتیپ از نظر درصد آب طوقه، برگ و گیاهچه و درصد اتلاف آب بافت تفاوت معنی‌داری وجود داشت. میانگین LT50 برای ژنوتیپ‌ها oC 14/10- به دست آمد ژنوتیپ‌های EC79-18، A1C84-9، A1C84-14 و Schulyer در ارتباط با صفات اندازه‌گیری شده ارزش مطلوب‌تری داشتند. ژنوتیپ‌های EC83-15، EC80-11، A1C84-15، Schulyer و EC79-18 بالاترین درصد زنده‌مانی طوقه در دمای oC10- و کمترین مقدار LT50 را داشتند. همبستگی مثبت و معنی‌داری بین وزن خشک بافت‌ها و درصد زنده مانی طوقه وجود داشت. همبستگی درصد آب برگ و گیاهچه و میزان اتلاف آب نسبی با درصد زنده‌مانی طوقه منفی و معنی‌دار بود ولی این همبستگی‌ها بالا نبودند.