تأثیر عوامل سیاسی ژئوپلیتیک دریای خزر بر تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموخته‌ دکتری مدیریت راهبردی نظامی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 استادیار و عضو هئیت علمی دانشگاه امام حسین(ع)

doi
چکیده

منطقه ژئوپلیتیک دریای خزر به‌علت فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و جایگزین شدن چهار کشور تازه استقلال یافته به‌جای آن دچار تحولات عظیمی گردید. در این تحقیق با‌عنوان «‌تأثیر عوامل سیاسی ژئوپلیتیک دریای خزر بر تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران» سعی شده است این تحولات را از دریچه عامل سیاسی ژئوپلیتیک بر تدوین راهبرد دفاعی کشور بررسی نماید. لذا با بهره‌گیری از روش توصیفی، تحلیلی و به صورت کاربردی پس از انجام مطالعات نظری و محیط شناسی کشورهای منطقة دریای خزر تلاش گردیده است عوامل سیاسی ژئوپلیتیک مرتبط و موثر بر تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران شناسایی و در ادامه ضمن مشاوره با برخی از افراد خبره و صاحب‌نظر مرتبط با موضوع و اخذ نظرات آنان، با استفاده از مدل تحلیلی تحقیق، پرسشنامه‌ای تنظیم و طراحی گردید، این پرسشنامه در جامعه آماری 49 نفری به صورت تمام شمار توزیع و پس از اخذ نظر جامعه آماری با استفاده از تکنیک‌ها و روش‌های آماری، تجزیه و تحلیل شده و در ادامه به‌جمع‌بندی و ارزیابی سئوالات تحقیق پرداخته شده ‌است. در نهایت در قسمت نتیجه‌گیری در پاسخ به سؤالات تحقیق، عوامل سیاسی ژئوپلیتیک ‌کشورهای ساحلی دریای خزر مرتبط با مسائل دفاعی در دو بعد جداگانه عامل سیاسی داخلی و بین‌المللی بررسی و مهم‌ترین بسترهای فرصت‌آفرین و بسترهای تهدیدزای و همچنین مهم‌ترین قوت و ضعف این عامل که در تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران مؤثر می‌باشند؛ در قالب 16 عامل ژئوپلیتیک تعیین گردیدند.