فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تا کنون دربارۀ زندگی علمی و فرهنگی دکتر محمود بهزاد که برخی او را پدر زیست‌شناسی جدید می‌دانند، پژوهشی متکی بر کاوش اسناد دست‌اول صورت نگرفته است. هر چه هست یا نقل خاطرات است یا گفت‌وگویی که در زمان حیات ایشان صورت گرفته. من در این مقاله به مناسبت پیدا شدن نسخۀ دست‌نویس نخستین کتاب ایشان، سری به اسناد زده‌ام و زندگی او را از آغاز تا سال ۱۳۳۰ بررسی کرده‌ام و تا حد ممکن زمینه‌هایی را که می‌تواند بستر لازم را برای نوشتن چنین کتابی آماده سازد، آشکار ساخته‌ام. بنا بر این، مخاطب در این مقاله هم با روایتی از زندگی علمی بهزاد و هم سیر تحولی چاپ کتاب داروین چه می‌گوید؟ بر پایۀ دست‌نویس پیداشده روبه‌رو است. این نوشته به چند «پاره» تقسیم شده و در هر پاره بخشی از این روایت به دست داده شده است. در واقع، در اینجا با نوعی روایت جامعه‌شناختی از علم مواجهیم که از سویی روند ترویج و گسترش نظریه‌های علمی را، و از دیگر سو واکنش‌های موافق و مخالف با آن نظریه را در بستری تاریخی روایت می‌کند.