فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه اکثر خانواده­ها در سراسر جهان با چالش تربیت فرزندان خود روبرو هستند. این واقعیت غیر قابل انکار است که لازمۀ تربیت موفقیت‌آمیز فرزندان شناخت درست ابعاد مختلف تربیت و نیز آگاهی صحیح از فرهنگ و جامعه­ای است که در آن زندگی می­کنند. با توجه به اهمیت و نقش بافتار فرهنگی در چگونگی پرورش و تربیت فرزندان، پژوهش حاضر با هدف شناسایی سبک‌های متعارف فرزندپروری در خانواده­های ایرانی انجام شد. مطالعۀ حاضر از نوع طرح­های کیفی بود که به روش تحلیل محتوا و به شیوۀ تحلیل نهفته انجام شد. جامعۀ هدف از یک طرف، شامل 7 نفر از متخصصان روانشناسی، 6 نفر از کارشناسان مذهبی و 8 نفر از والدین ایرانی بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع با آن­ها مصاحبۀ نیمه­ساختاریافته انجام شد و از طرف دیگر، با مطالعۀ منابع، آموزه‌ها و متون اسلامی به روش کتابخانه­ای، شیوه­های مناسب فرزندپروری گردآوری شد. تحلیل یافته­ها در بخش نخست منجر به کشف شش طبقۀ اصلی، از قبیل سبک فرزندپروری مبتنی بر صمیمیت و درک­پذیری، مهرورزانه، همراهی و حمایت، شناخت رشد فرزندان، داشتن برنامۀ باثبات و معقولانه و فرزندپروری مبتنی بر آموزش معنوی شد. همچنین با تحلیل منابع، متون و احادیث اسلامی شیوه­های تربیتی همچون فرزندپروری مسئولانه، فرزندپروری مبتنی بر اخلاق، دوستی و محبت، فرزندپروری مبتنی بر صلابت، نشاط و نظم، تکریم و احترام به اولاد، عدالت میان فرزندان و عواملی از این قبیل مورد تأیید و تأکید بود. از آنجا که محتوای شناسایی‌شده هم بر اساس متون و سبک زندگی اسلامی و هم براساس مصاحبۀ مستقیم با متخصصان روانشناسی، کارشناسان مذهبی و خود والدین ایرانی کشف و استخراج شده­اند، نتایج پژوهش می­تواند بستر مناسبی برای پر کردن خلأهای فرهنگی موجود در زمینۀ فرزندپروری در جامعۀ ایرانی فراهم آورد.