وجوبِ پذیرش مصالحۀ مالی با اولیای دم از سوی محکوم به قصاص نفس با رویکردی به آرای امام خمینی(ره)

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. (نویسنده مسئول)

2 دانش‌آموخته‌ کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث. دانشگاه تربیت مدرس، تهران. ایران.

doi
10.22034/matin.2021.263561.1797
چکیده

وجوب حفظ جان و حرمت خودکشی – چه به‌صورت فعل یا ترک فعل از ضروریات دین است و آیات و روایات متعدی بر آن دلالت دارند؛ درعین‌حال، در شمول حکم یادشده نسبت به برخی مصادیق اختلاف‌نظر است؛ ازجمله، در مواردی که اولیای­‌دم حاضرند در قبال گرفتن وجه از قصاص صرف‌نظر نمایند، وجوب پذیرش این پیشنهاد از سوی محکوم به قصاص موردتردید است؛ البته مشروط به آنکه پرداخت وجه برای محکوم به قصاص مقدور باشد. امام خمینی وجوب این مسئله بر محکوم به قصاص را نپذیرفته‌­اند. در این نوشتار، ادلۀ موافقان و مخالفان با رویکرد به مبانی نظر امام خمینی موردنقد و بررسی قرار می­‌گیرد؛ این ادله طیف فراوانی از آیات، روایات، ادلۀ عقلیه، استناد به توالی فاسد و... در خود دارد. حاصل آنکه ادلۀ باورمندان به عدم وجوب، پذیرفتنی‌­تر می­‌نماید؛ اما با توجه به برخی قواعد و اصول، احتیاط در مسئلۀ یاد شده نیکوست و از این طرق می­‌توان میان نظرات موافق و مخالف، راه میانه­‌ای برگزید.