ارائه الگویی از اسناد معلمان و مدیران از موفقیت و شکست
نویسندگان
1 دانشیار، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
2 دانشجوی دکتری دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
3 کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی، اهواز، ایران.
doi
10.30487/jcp.2023.361847.1480چکیده
هدف از پژوهش حاضر شناسایی اسناد معلمان مناطق محروم استان خوزستان از عوامل موفقیت و شکستشان بود. روش پژوهش، روش کیفی دادهبنیاد از نوع سیستماتیک و جامعۀ آماری معلمان و دبیران این مناطق بودند. 17مشارکت کننده از این مناطق به صورت هدفمند و تا رسیدن به نقطۀ اشباع نظری مورد مصاحبه نیمه ساختاریافته قرارگرفتند. بر اساس کدهای استخراجشده، پدیدهمحوری در موفقیت تغییر و بهبودی در دانشآموزان و والدین مناطق محروم، و برای ناکامی، کسب امتیاز و انتقال از مناطق محروم بود. مهمترین عوامل علّی برای اسناد موفقیت باور به نقش برنامهریزی، استفاده از تجارب ناکامکننده، ضرورت ارتباط با والدین و عشق به معلمی بود. عوامل علّی برای اسناد ناکامی کسب امتیاز و انتقال از مناطق محروم اسناد به کمبودها و هوش پایین شاگردان و عدم همکاری خانوادهها بود. عوامل زمینهساز برای موفقیت، توجه به نقش والدین، همکاری ادارهها و نواحی و خانوادهها و برای ناکامی، بخشنامههای دستوری، سلسلهمراتب اداری، مچگیری بازرسان و راهبران آموزشی و عدم همکاری والدین بود. عوامل مداخلهگر برای موفقیت، جوّ مدرسه مبتنی بر همکاری و عشق و همافزایی مدیران و معلمان و برای شکست، رقابت برای معلم نمونه و انجام وظایف ظاهری و طایفهگرایی و جناحبازی بود. راهبردها برای معلمان موفق، خلاقیت در روش تدریس وتوجه به نقش خانواده بود و برای ناکامی، تملق، اطاعت و تدریس و کار ظاهری با محوریت کتاب و نادیده گرفتن خانواده بود. نتایج نشان داد که کدهای محوری مرتبط با اسناد از موفقیت و ناکامی در مناطق محروم و پیامدها از دو الگوی متفاوت پیروی میکند.
