نظریه‌ی دفاع هوشمند در سپهر اندیشه‌های دفاعی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه جامع امام حسین

doi
چکیده

ظهور مشکل عدم تناسب راهبردی میان نوع دفاع در برابر چالش‌ و جنگ‌های هوشمند و نوین امروزی، موجب بروز این مسئله شد که؛ «نظام دفاعی کشور نیازمند رهیافت­های دفاعی هوشمندانه­ای است که علاوه بر توانایی رویارویی با چالش­های هوشمند، از برنامه­های دشمنان نیز پیشی گیرد.» از این رو، هدف این پژوهش، «دست‌یابی به نگره­ای (نظریه­) است که توانایی تفسیر مفهوم هوشمندی دفاعی را در برابر طیف گسترده چالش‌های هوشمند داشته باشد.» روش پژوهش و شیوه پردازش داده­ها «روش نظریه پردازی داده بنیاد» و استفاده از نرم‌افزار «ماکس کیودا» بوده و به پرسش اصلی­؛ نظریه­ی «دفاع هوشمند» چیست؟ پاسخ داده شد. جامعه نمونه پژوهش تعداد 50 نفر خبرگان دفاعی است. بر اساس یافته‌ها­ی پژوهش، از ویژگی­های مهم نظریه­ی دفاع هوشمند؛ منظومه­ای تبلوریافته از مفاهیم مشترک دفاعی برآمده از اندیشه­ دفاعی پیشوایان انقلاب اسلامی، دفاعی همه جانبه است که حاصل تلفیق امکانات مادی و قدرت معنوی بوده با هم‌افزایی توان و قدرت­های مادی و معنوی (قدرت هوشمند معنوی) و همگرایی رهیافت­های دفاعی، نسل نوین دفاعی را شکل می‌دهد. این نسل نوین دفاعی، فراگیر (چندبعدی، فراحوزه­ای) و متعالی (معنوی، عادلانه، مشروع) بوده و به دنبال کسب بیش‌ترین تأثیر و نفوذ راهبردی و بازدارندگی از کمترین کنش‌ها در برابر چالش و جنگ‌های هوشمند می‌باشد. این نسل نوین از دفاع، دفاعی متعالی برآمده از هوش معنوی و آموزه‌های دینی (ایمان، تقوا، صدق، صبر، استقامت، توکل و نصرت الهی) و تجارب بومی کشور ما است.