فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تاب‌آوری، واکنش مقابله‌ای سازگارانه در برابر عوامل تنیدگی‌زا است که رهاورد آن افزایش سطح بهباشی در افراد است. پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل مفهومی تاب‌آوری دینی بر اساس آموزه‌های اسلامی طراحی شد. روش پژوهش حاضر، کیفی به شیوه نظریه داده بنیاد بود. منبع اصلی پژوهش، قرآن کریم و احادیث اسلامی بود. نمونه پژوهش، شامل گزاره‌های دینی توصیفی و تبیینی مرتبط با حوزه معنایی تاب‌آوری بود که به شکل هدفمند انتخاب شد. نمونه پژوهش به واسطه سه دسته ابزار، گردآوری شد: کتاب شامل قرآن کریم و کتاب‌های حدیثی معتبر؛ نرم‌افزار شامل نرم‌افزارهای جامع التفاسیر، جامع الاحادیث و کتابخانه جامع احادیث شیعه و اهل‌سنت؛ و وب‌گاه شامل پایگاه‌های معتبر علمی در حوزه تاب‌آوری. پس از استخراج داده‌های مرتبط با تاب‌آوری دینی از آموزه‌های اسلامی، در فرایند تحلیل داده‌ها از طریق کدگذاری، 950 «کد باز»، 53 «مفهوم»، 20 «مقوله» و 5 «بُعد» استخراج و درنهایت، ابعاد پنج‌گانه در قالب ۱ الگو، صورت‌بندی شد. یافته‌های پژوهش نشان داد الگوی تاب‌آوری الگویی فرایندی است که بر پنج بُعد؛ موقعیت‌های تاب‌آوری، عوامل زمینه‌ساز تاب‌آوری، مؤلفه‌های تاب‌آوری، راهکارهای تاب‌آوری و پیامدهای تاب‌آوری استوار است. اعتبار محتوای نتایج به دست آمده با معیارهای اعتمادپذیری، انتقال‌پذیری، تأییدپذیری و اتکاپذیری، بررسی و تأیید شد. این یافته‌ها بستر مناسبی برای تدوین پرسش‌نامه و طراحی مداخلۀ درمانی آن فراهم کرده است.