الگوی پرورش هوش فرهنگی ‌دانش‌آموزان مدارس ابتدایی: نظریه داده بنیاد

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.

doi
10.30487/jcp.2024.411417.1609
چکیده

هوش فرهنگی توانایی و مهارتی است که امکان فهم فرهنگ‌ها و هم زیستی مسالمت آمیز و سازگاری با تفاوت‌های فرهنگی را فراهم می سازد و پرورش آن در ‌دانش‌آموزان، ‌اعتماد به نفس لازم برای فعالیت موفقیت آمیز در طیف گسترده ای از موقعیت‌ها را به ارمغان می آورد. هدف از این پژوهش طراحی الگوی پرورش هوش فرهنگی ‌دانش‌آموزان مدارس ابتدایی است. جهت ارائه این الگو و رسیدن به داده‌ها از روش کیفی نظریه داده بنیاد استفاده شد. شرکت کنندگان در این پژوهش، ‌متخصصان روانشناسی و مشاوره کودک بودند که تعداد ۱۹ نفر از میان آن‌ها به صورت نمونه گیری نظری جهت انجام مصاحبه عمیق انتخاب شدند و مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. بررسی اعتبار یافته‌ها با روش تطبیق توسط اعضا و انجام مصاحبه‌های نیمه عمیق نجام گرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده های کیفی از کدگذاری باز، ‌محوری و گزینشی استفاده شد. نتایج بیانگر آن است که ۵۹۰ گزاره مفهومی اولیه با ۵۲ مقوله فرعی و ۱۸ مقوله اصلی در قالب ابعاد 6 گانه مدل پارادایمی شامل: موجبات علّی (4مقوله)، ‌پدیده اصلی (پرورش هوش فرهنگی)، ‌راهبرد (۴مقوله)، ‌شرایط زمینه ای (۴ مقوله)، ‌شرایط محیطی (۴مقوله) و پیامدها (2 مقوله)، ‌شناسایی شدند. یکپارچه سازی مقوله‌ها بر مبنای روابط موجود بین آن‌ها، ‌حول محور پرورش هوش فرهنگی، ‌شکل دهنده مدل پارادایمی است که الگوی هوش فرهنگی ‌دانش‌آموزان مدارس ابتدایی را نشان می دهد.