تنوع ژنتیکی زیرواحدهای گلوتنین با وزن مولکولی بالا در ارقام و لاین‌های گندم والدینی مورد استفاده در برنامه‌های به‌نژادی اقلیم‌های سرد و معتدل ایران

doi
10.22092/spij.2017.111066
چکیده

در تحقیق حاضر 183 لاین و رقم موجود در خزانه دورگ گیری برنامه های به نژادی گندم نان برای اقلیم‌های معتدل و سرد کشور با روش SDS-PAGE مورد بررسی الکتروفورزی قرار گرفتند. آلل های مختلف در مکان های ژنی کنترل کننده زیرواحدهای گلوتنین با وزن مولکولی بالا در آن‌ها شناسائی و امتیاز ژنومی کیفیت برای هر یک تعیین شد. شصت درصد از ژنوتیپ ها امتیاز بالای کیفیت یعنی 8 تا 10 را دارا بودند. در ارقام سرخ تخم و کویر و لاین Kauz/Sorkhtokhm در مکان ژنی Glu-D1 ترکیب آللی مشاهده شد که از نظر حرکت نسبی در ژل الکتروفورز 10% رفتاری شبیه 10+2 داشت. این ترکیب آللی در این تحقیق با نام *10+1/2 مشخص شد. با توجه به این‌که مواد موجود در خزانه دورگ گیری گندم اقلیم های معتدل و سرد کشور بر اساس خصوصیات مختلف غیر از ژنوتیپ گلوتنین های سنگین به 17 گروه تقسیم شده اند، نتایج این تحقیق تعدادی ژنوتیپ برتر از نظر امتیاز زیرواحدهای گلوتنین دارای وزن مولکولی بالا را در هر گروه مشخص کرد که می توان با استفاده از این ژنوتیپ ها در برنامه های دورگ گیری احتمال تولید ژنوتیپ‌ها و نتاج با کیفیت نانوایی مطلوب را افزایش داد.