ارزیابی ژنوتیپهای گلرنگ (Carthamus tinctorius) پائیزه برای تحمل به خشکی
نویسندگان
1
2
3
4
doi
10.22092/spij.2017.111068چکیده
پانزده ژنوتیپ انتخابی از کلکسیون گلرنگ بانک ژن گیاهی ملی ایران در قالب دو آزمایش جداگانه به صورت طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط آبیاری متداول و تنش خشکی مورد بررسی قرار گرفتند. هر دو آزمایش تا مرحله 50% غوزهدهی براساس 80 میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A آبیاری شدند. از این زمان به بعد در آزمایش تنش، آبیاری بر اساس 180 میلیمتر تبخیر از تشتک انجام شد. ژنوتیپهای 532 (از اسپانیا)، IL111 ، 633.1 و 642.2 (از ایران) و 772.1 (از ایالات متحده آمریکا) بالاترین و ژنوتیپهای 753.2 و 581 پائینترین عملکرد دانه را در هر دو شرایط تنش و بدون تنش داشتند. در تجزیه به مؤلفههای اصلی براساس شاخصهای مقاومت به خشکی، دو مؤلفه اصلی اول 9/96 درصد از کل تنوع موجود در دادهها را در برداشتند. بر اساس ضرایب شاخصها، مؤلفه اصلی اول بیانگر تحمل تنش و مؤلفه اصلی دوم نشاندهنده پتانسیل عملکرد بالا در شرایط مطلوب بود. به منظور تمایز تغییرات عملکرد در شرایط تنش خشکی از تغییرات عملکرد بالقوه و زمان رسیدن از شاخص DRI استفاده شد. ضریب تبیین رگرسیون عملکرد در شرایط تنش بر عملکرد در شرایط بدون تنش خشکی و تعداد روز تا گلدهی (61/0) نشان داد که فقط بخشی از عملکرد ژنوتیپها در شرایط تنش متاثر از عملکرد بالقوه و زمان رسیدن بود. در تجزیه خوشهای، ژنوتیپهای مورد مطالعه در سه گروه متحمل، حد واسط و حساس قرار گرفتند .