ارزیابی ژنوتیپ‌های گلرنگ (Carthamus tinctorius) پائیزه برای تحمل به خشکی

doi
10.22092/spij.2017.111068
چکیده

  پانزده ژنوتیپ انتخابی از کلکسیون گلرنگ بانک ژن گیاهی ملی ایران در قالب دو آزمایش جداگانه به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط آبیاری متداول و تنش خشکی مورد بررسی قرار گرفتند. هر دو آزمایش تا مرحله 50% غوزه‌دهی براساس 80 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A آبیاری شدند. از این زمان به بعد در آزمایش تنش، آبیاری بر اساس 180 میلی‌متر تبخیر از تشتک انجام شد. ژنوتیپ‌های 532 (از اسپانیا)، IL111 ، 633.1 و 642.2 (از ایران) و 772.1 (از ایالات متحده آمریکا) بالاترین و ژنوتیپ‌های 753.2 و 581 پائین‌ترین عملکرد دانه را در هر دو شرایط تنش و بدون تنش داشتند. در تجزیه به مؤلفه‌های اصلی براساس شاخص‌های مقاومت به خشکی، دو مؤلفه اصلی اول 9/96 درصد از کل تنوع موجود در داده‌ها را در برداشتند. بر اساس ضرایب شاخص‌ها، مؤلفه اصلی اول بیانگر تحمل تنش و مؤلفه اصلی دوم نشان‌دهنده پتانسیل عملکرد بالا در شرایط مطلوب بود. به منظور تمایز تغییرات عملکرد در شرایط تنش خشکی از تغییرات عملکرد بالقوه و زمان رسیدن از شاخص DRI استفاده شد. ضریب تبیین رگرسیون عملکرد در شرایط تنش بر عملکرد در شرایط بدون تنش خشکی و تعداد روز تا گلدهی (61/0) نشان داد که فقط بخشی از عملکرد ژنوتیپ‌ها در شرایط تنش متاثر از عملکرد بالقوه و زمان رسیدن بود. در تجزیه خوشه‌ای، ژنوتیپ‌های مورد مطالعه در سه گروه متحمل، حد واسط و حساس قرار گرفتند .   

کلیدواژه‌ها