واکنش هیستوپاتولوژیکی ارقام مقاوم و حساس خیار نسبت به قارچ عامل پوسیدگی فوزاریومی ساقه و ریشه Fusarium oxysporum f.sp. radicis-cucumerinum

doi
10.22092/spij.2017.111070
چکیده

  در این بررسی ارقام فستیوال ( Festival ) و نگین ( Negeen ) خیار که نسبت به قارچ عامل بیماری پوسیدگی فوزاریومی ساقه و ریشه به ترتیب مقاوم و حساس بودند، از نظر هیستوپاتولوژیکی مورد مطالعه قرار گرفتند. بعد از مایه‌زنی مصنوعی گیاهان از طریق تماس مستقیم پلاک‌های قارچ با طوقه و ریشه گیاهچه‌ها، از گیاهان آلوده شده در زمان‌های 3 ، 6 ، 10 و 18 روز پس از مایه‌زنی نمونه‌برداری شد. نمونه‌ها پس از برش و نگهداری در محلول‌های تثبیت‌کننده و رنگ‌آمیزی، مورد مطالعه میکروسکوپی قرار گرفتند. مهم‌ترین تغییرات هیستوپاتولوژیکی رخ داده تغییر رنگ در کورتکس گیاه، اضمحلال بافت گیاه، توسعه قارچ در ناحیه کورتکس ریشه و افزایش تولید ترکیبات پکتیکی در بافت‌های آلوده بود. نفوذ قارچ و تخریب بافت در رقم مقاوم تنها به چند لایه سطحی بافت کورتکس محدود شد در‌حالی‌که در رقم حساس این پدیده در تمام سیستم ریشه گسترش یافت و به استوانه مرکزی و آوندها نیز رسید. ترکیبات پکتیکی چند روز بعد از مایه‌زنی تولید شد و مقدار این ترکیبات 18 روز بعد از مایه‌زنی در رقم مقاوم بیشتر از رقم حساس بود. بر اساس این نتایج استحکام دیواره سلولی و نیز بالا بودن مقدار ترکیبات پکتیکی دیواره سلولی می‌توانند به‌عنوان اجزاء مقاومت در تولید ارقام مقاوم به بیماری پوسیدگی فوزاریومی ساقه و ریشه خیاردر برنامه‌های به‌نژادی مورد توجه قرار گیرند.