ارائه‌ی مدل اضطراب امتحان دانش‌آموزان متوسطه در بستر فرهنگی ایران: یک مطالعه ساختاری تفسیری

نویسندگان

1 استادیار، علوم تربیتی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

2 کارشناسی ارشدبرنامه ریزی درسی دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.30487/jcp.2024.403692.1590
چکیده

هدف پژوهش، ارائه مدل اضطراب امتحان دانش‌آموزان متوسطه با روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری بود. روش پژوهش، مطالعه موردی ازنوع مدل‌سازی ساختاری تفسیری بود. جامعه‌ی آماری شامل خبرگان کلیدی بودند که از بین آنها با روش نمونه‌گیری هدفمند 43 نفر انتخاب شدند. با بررسی ادبیات پژوهش، عوامل مؤثر بر اضطراب امتحان دانش‌آموزان متوسطه، استخراج و بر اساس نظر متخصصان و با تعدیل آنها، عوامل نهایی تعیین شدند. سپس به منظور مشخص نمودن تاثیر علت و معلولی عوامل مستخرج، از پرسشنامه‌ی خودتعاملی ISM استفاده گردید. نتایج نشان داد که از بین عامل‌های یازده‌گانه نهایی، انتظارات والدین از دانش‌آموز، به عنوان عمیق‌ترین عامل موثر بر اضطراب امتحان دانش‌آموزان (سطح هفتم مدل) نقش ایفا می‌کند. رفتار و نگاه معلم با دانش‌آموز سطح ششم مدل را تشکیل می‌دهد. دو عامل کمال‌گرایی و فضای حاکم بر خانواده سطح پنجم مدل را تشکیل می‌دهند. دو عامل خود‌پنداره تحصیلی و هوش هیجانی سطح چهارم مدل را تشکیل می‌دهند. عامل خود‌نظم دهی سطح سوم مدل را تشکیل می‌دهد. عامل‌های ویژگی‌های شخصیتی، خودکارآمدی اجتماعی و محیط اجتماعی مدرسه سطح دوم مدل را تشکیل می‌دهند و در نهایت رقابت‌ سطح اول مدل و به عنوان اثرپذیرترین عامل در رابطه با عوامل موثر بر اضطراب به حساب‌ می‌آید.