فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«مودت» و «رحمت» از مفاهیمی هستند که در منابع اسلامی به وجود آن‌ها در روابط همسران اشاره شده است. هدف پژوهش، تدوین مدل‌ مفهومی «مودت» و «رحمت» در روابط همسران بر اساس منابع اسلامی است. به منظور دستیابی به مؤلفه‌های ساختاری، عوامل و آثار این دو مفهوم در منابع-اسلامی از دانش معناشناسی زبانی و روش تحلیل محتوا و ابزارهای اجتهاد در متون دینی استفاده شد، و رَوایی محتوای یافته‌ها مورد بررسی کارشناسان قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که «مودت» و «رحمت» در متون‌دینی پیرامون روابط همسران ناظر به معنای لغوی استعمال شده و عباراتی که در متون‌دینی پیرامون این دو مفهوم وجود دارد غالباً به عوامل مؤثر، آثار و قلمرو این دو مفهوم پرداختند. بنابراین مدل مفهومی «مودت» در روابط همسران از دو مؤلفه‌ی ساختاری «محبت» و «تَمنّی»، و هجده عامل مؤثر و هجده أثر تشکیل شده، و مدل مفهومی «رحمت» از سه مؤلفه ساختاری «ادراک نیاز»، «رقت» و «إحسان»، و پنج عامل مؤثر و نُه أثـر برخوردار است. نتیجه این‌که مؤلفه‌های ساختاری و رابطه‌آن‌ها با یکدیگر و ارتباط میان مودت و رحمت در مدل مفهومی تبیین شد، و از مقایسه برخی مفاهیم مبحث روابط همسران در دانش روانشناسی با «مودت» و «رحمت» به دست آمد که هر چند معادلی برای این دو مفهوم در دانش روانشناسی وجود ندارد که بتواند مؤلفه‌های این دو مفهوم را به شکل کامل توضیح دهد، اما برخی مفاهیم روانشناختی با مؤلفه‌های این دو مفهوم به نحوی مرتبط هستند.