شناسایی و تحلیل فضایی گسترههای فقر شهری با استفاده از آمار فضایی در محیط GIS مطالعه موردی: شهر اردبیل
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 3-استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
چکیده
گسترههای فقر که بخش جداییناپذیری از مناطق شهری را تشکیل دادهاند، به دلیل تبعات و پیامدهای منفی این پدیده (فقر) و گسترش آن همواره مورد توجه برنامهریزان قرار گرفتهاند. مساله مهم در جلوگیری از گسترش پدیده فقر، شناخت دقیق پهنههای فقر و تبلور فضایی آن در شهرهاست. بر این اساس، با توجه به اهمیت مطالعه توزیع فضایی فقر در جوامع شهری و با لحاظ اینکه مطالعه این پدیده، زمینه تصمیمگیری و برنامهریزی مناسب به منظور کاهش مشکلات مرتبط با فقر را برای برنامهریزان و مدیران در محلات شهری فراهم میکند، پژوهش حاضر با هدف تحلیل توزیع فضایی فقر، شناسایی بلوکهای فقیرنشین و خوشهبندی فقر در بلوکهای شهری اردبیل با استفاده از 31 شاخص اجتماعی، اقتصادی و کالبدی انجام شده است. مبتنی بر این خصیصهها از مدلهای آمار فضایی، تحلیل لکههای داغ و خودهمبستگی فضایی در نرمافزار Arc/GIS استفاده شده است. بر اساس نتایج پژوهش بلوکهای شهری اردبیل به لحاظ شاخصهای مورد بررسی در طیفهای متفاوتی قرار دارند. همچنین بر اساس مدل خودهمبستگی فضایی (موران)، الگوی پراکنش فقر در شهر اردبیل از مدل خوشهای تبعیت میکند و این نوع پراکنش باعث ایجاد دوگانگی فضایی در این شهر شده است.