شناسایی ژنوتیپ‌های متحمل به خشکی در آفتابگردان (Helianthus annus L.)

doi
10.22092/spij.2017.111055
چکیده

  سی و شش ژنوتیپ آفتابگردان برای ارزیابی برخی خصوصیات زراعی و فیزیولوژیک در شرایط تنش خشکی، تعیین بهترین شاخص‌های مقاومت به خشکی و شناسایی ژنوتیپ‌های متحمل به خشکی در قالب طرح لاتیس ساده 6 ´ 6 در سال زراعی 88-1387 در مزرعه تحقیقات کشاورزی دیم سرارود در دو شرایط بدون تنش و تنش در مراحل گلدهی و دانه بستن مورد ارزیابی قرار گرفتند. در طول فصل زراعی، برخی خصوصیات زراعی و فیزیولوژیک در شرایط تنش و عملکرد دانه در هر دو شرایط تنش و بدون تنش اندازه‌گیری شد. بین ژنوتیپ‌های مختلف برای خصوصیات فیزیولوژیک نشت یونی نسبی و پایداری غشای سلولی در سطح 1 درصد و برای صفت عملکرد دانه در سطح 5 درصد اختلاف معنی‌دار وجود داشت. برآورد ضرایب همبستگی بین شاخص‌ها با عملکرد دانه ژنوتیپ‌ها در دو شرایط بدون تنش و تنش نشان داد که شاخص‌های MP ، GMP ، HarM و STI مناسب‌ترین شاخص‌ها در شناسایی ژنوتیپ‌های با عملکرد دانه بالا و متحمل به تنش آفتابگردان بودند. با استفاده از روش بای‌پلات ژنوتیپ‌های SIL-237 ، SIL-218 ، SIL-210 ، SIL-206 ، SIL-240 ، SIL-140 ، SIL-42 ، SIL-96 ، SIL-238 و SIL-227 به عنوان ژنوتیپ‌های متحمل شناسائی شدند. با توجه به نتایج این بررسی می توان با استفاده از شاخص‌ها و خصوصیات ذکر شده رگه‌هایی با پتانسیل تولید بالا و متحمل به تنش خشکی را گزینش و از آن‌ها برای تولید دورگ‌های متحمل استفاده کرد.