ارزیابی نوسانات دما و بارش آیندة دشت اردبیل به منظور مدیریت و برنامه ریزی تاریخ شروع کشت و طول دوره رشد گندم

نویسندگان

1 دکترای ژئومورفولوژی، استاد، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دکترای تخصصی اقلیم شناسی، استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

doi
چکیده

در این مطالعه، اثر رخداد تغییر اقلیم بر زمان کشت، طول دوره رشد گندم دیم در منطقة اردبیل بررسی شد. جهت سازگاری با پدیدة تغییر اقلیم، تقویم زراعی مناسب برای کشت گندم دیم در اردبیل تهیه شد. برای دستیابی به این رهیافت، ابتدا رخداد تغییر اقلیم در منطقه با استفاده از ریزمقیاس‌نمائی آماری، داده‌های خروجی مدل CanESM2 به کمک نرم‌افزار SDSM تحت سناریوی RCP 4.5 بررسی و پارامترهای اقلیمی بیشینة دما، کمینة دما و بارندگی منطقه برای دورة آینده (2040-2011) شبیه‌سازی شد. سپس تاریخ کاشت با توجه به دو شاخص دما و بارندگی برای دوره پایه و آینده تعیین شد. نتایج محاسبه طول دورة رشد با استفاده از شاخص GDD به دست آمد و در نهایت تقویم زراعی مناسب برای سال‌های آینده بر اساس همین شاخص تعیین شد. نتایج نشان داد که دما در حال افزایش است و میانگین دمای سالانه اردبیل از 2/9 به 2/10 درجه سانتی‌گراد افزایش خواهد یافت؛ اما از میزان بارندگی به مقدار 15 میلی‌متر کاسته خواهد شد. تحت شرایط اقلیم آینده طول دوره رشد 20 روز نسبت به دوره پایه کاهش خواهد یافت. تاریخ کاشت گندم دیم 15 روز به تعویق خواهد افتاد و زمان مناسب کاشت در نیمه دوم مهرماه خواهد بود.