فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آب به‌عنوان منبع حیاتی با اهمیت اقتصادی و اجتماعی، یکی از نیازهای اولیه انسان است. کشور ایران با میانگین بارش سالانه ۲۵۰ میلی‌متر — کمتر از یک‌سوم متوسط بارندگی جهان — به‌لحاظ موقعیت جغرافیایی در منطقه خشک و نیمه‌خشک جهان قرار دارد و ضعف مدیریت در منابع آب یکی از مهم‌ترین موانع توسعه پایدار محسوب می‌گردد. هدف تحقیق حاضر مشخص کردن نقش مدیریت آب در تاب‌آوری اقتصادی نواحی روستایی است. نوع تحقیق کاربردی و ماهیت آن توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق ۶ روستای پیرامونی شهر زنجان است که اطلاعات آن‌ها به روش کتابخانه‌ای و میدانی جمع‌آوری شده است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون تی تک‌نمونه‌ای، کروسکال‌والیس و معادلات ساختاری ایموس) استفاده شده است. نتایج حاصل از یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که شاخص مدیریت منابع‌ آب با آماره آزمون تی تک‌نمونه‌ای ۱۷٫۲۱- و شاخص تاب‌آوری اقتصادی با آماره آزمون تی تک‌نمونه‌ای ۱۲٫۴۰- در وضعیت نامطلوبی می‌باشند. یافته‌های حاصل از تحلیل تفاوت معنادار میان شاخص‌های مدیریت منابع آب نشان می‌دهد که بیشترین میزان تفاوت معنادار مربوط به شاخص‌های «اقتصاد و سرمایه‌گذاری» و «مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها» بوده است؛ به‌گونه‌ای که مقادیر آماره آزمون به‌ترتیب برابر با ۲۷/۲۶- و 35/25- به‌دست آمد. نتایج آزمون کروسکال–والیس نشان می دهد که بین روستاها تفاوت‌های معناداری وجود دارد. مقدار آماره کروسکال–والیس برابر با 33/325 و سطح معناداری ۰/۰۰۰ بوده است که بیانگر وجود تفاوت معنادار آماری در مدیریت منابع آب در سطح اطمینان 99 درصد است. همچنین نتایج پژوهش حاکی از آن است که شاخص‌هایی نظیر «سیاست‌گذاری، قوانین و مقررات مرتبط با مدیریت منابع آب»، «ارائه تسهیلات و اعتبارات مالی»، «توسعه زیرساخت‌ها»، «مدیریت بهره‌برداری از مزارع»، «حفاظت از تأسیسات آبی»، «مدیریت فنی» و «به‌کارگیری فناوری‌های نوین» نقش مؤثری در ارتقای تاب‌آوری اقتصادی روستاهای مورد مطالعه ایفا می‌کنند.