شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های دانشگاه پایدار

نویسندگان

1 دانش ‎آموخته دکتری تخصصی مدیریت آموزش‌عالی دانشگاه تهران

2 دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

3 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

4 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

doi
چکیده

مقوله دانشگاه پایدار برخاسته از پارادایم توسعه پایدار و ناظر بر توسعه متوازن اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی جوامع است. می‏توان گفت که دانشگاه پایدار دانشگاهی است که فلسفه‏ آن مبتنی بر عقلانیت جوهری و تفکر سیستمی است و با بهره‏گیری از رویکرد میان‏رشته‏ای در آموزش و پژوهش، به‌صورت فراکنشی به شناسایی و حل مشکلات مبتلا به جوامع بشری اقدام می‌کند و مقصد نهایی آن تحقق توسعه پایدار برای نسلهای کنونی و آینده است. تحقیق حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های دانشگاه پایدار انجام شد. این تحقیق با استفاده از روش تحقیق آمیخته اکتشافی در دو بخش کیفی و کمّی صورت پذیرفته است. در بخش کیفی در قالب روش تحقیق گروههای کانونی و از طریق ابزار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته، مؤلفه‌های دانشگاه پایدار از دیدگاه متخصصان و خبرگان دانشگاهی که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده بودند، شناسایی و دسته‌بندی شدند. در بخش کمّی تحقیق در قالب روش پژوهش توصیفی- پیمایشی و از طریق ابزار پرسشنامه محقق‌ساخته دیدگاههای 375 نفر از استادان و دانشجویان دوره‌های تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران که به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شده بودند، گردآوری و سپس، داده‌ها با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) تجزیه و تحلیل و مؤلفه‌های دانشگاه پایدار و ملاکهای مرتبط با هر یک از آنها اولویت‌بندی شدند. نتایج پژوهش نشان داد که مؤلفه نظام مدیریتی پایدار با وزن نسبی 311/0 دارای بیشترین اهمیت است و بعد از آن به ترتیب مؤلفه‌های نظام آموزشی پایدار با وزن نسبی 236/0، نظام پژوهشی پایدار با وزن نسبی 197/0، نظام مدیریت زیست‏محیطی با وزن نسبی 124/0، نظام تأمین مالی پایدار با وزن نسبی 086/0 و ارائه خدمات تخصصی توسعه پایدار با وزن نسبی 046/0 قرار دارند.