مولفه های مسئولیت پذیری اجتماعی مبتنی بر منابع اسلامی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، روانشناسی اسلامی، گرایش مثبتگرا، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران
2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه بین المللی المصطفی، قم، ایران.
doi
10.30487/jcp.2023.345032.1425چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفههای مسئولیتپذیری اجتماعی در منابع اسلامی انجام شده است. برای استخراج مؤلفههای مفهومی از روش تحلیل کیفی محتوای متون دینی شجاعی استفاده شد. فرایند کار به این صورت بود که ابتدا مفاهیم و واژههای مرتبط با مسئولیتپذیری اجتماعی در منابع اسلامی شناسایی شد. در مرحلة بعد با بهکارگیری اصول تحلیل متن محتواهای استنباطی مربوط به گزارههای هر مؤلفه استخراج و تعریف کاربردی از آن مؤلفه ارائه شد. مؤلفهها و محتوای استنباطی برای مشخص شدن میزان مطابقت و ضرورت آنها برای سازة مسئولیتپذیری اجتماعی به 7 متخصص ارائه و با توجه به نظرات آنها نمرات میزان مطابقت و ضرورت مؤلفهها برای جمعبندی و تحلیل نهایی بررسی شد. نتایج پژوهش 12 مؤلفه آگاهی از تکالیف اجتماعی، پذیرش، التزام و تعهد اجتماعی، توجه به نیازهای دیگران، اهتمام به امور مسلمین، روحیة اخوت، انصاف، پیوندجویی اجتماعی، خیرخواهی برای دیگران، تعاون و یاریرسانی، امر به معروف و نهی از منکر و ولایتپذیری را برای مسئولیتپذیری اجتماعی نشان داد. یافتههای این پژوهش برای ساخت پروتکل و مقیاس مسئولیتپذیری اجتماعی میتواند کاربرد داشته باشد.
