تنوع ژنتیکی صفات مورفو لوژیکی و فیزیولوژیکی در لاین‌های گندم دوروم

doi
10.22092/spij.2017.111053
چکیده

  به منظور بررسی تنوع ژنتیکی تعدادی از لاین‌های گندم دوروم، تعداد 102 لاین خالص از کلکسیون گندم بخش تحقیقات غلات موسسه تحقیقات اصلاح و نهال بذر دریافت و در سال زراعی 88-1387 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج در قالب طرح اگمنت ( Augmented ) شامل شش بلوک به همراه چهار رقم شاهد (یاوارس، آریا، دنا و شتردندان) مورد ارزیابی قرار گرفتند. در زمان‌های مناسب از صفات مختلف مورفو لوژیکی و فیزیولوژیکی یادداشت‌برداری به عمل آمد. نتایج تجزیه واریانس صفات نشان داد که ژنوتیپ‌ها از نظر اکثر صفات، اختلاف معنی‌داری با یکدیگر داشتند. همبستگی عملکرد دانه با صفات عملکرد بیولوژیک، رسیدگی فیزیولوژیک، تعداد دانه در سنبله و طول سنبله مثبت و معنی‌دار بود . رگرسیون چند متغیره خطی نشان داد که صفات عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت و تعداد روز تا ظهور سنبله حدود 84 درصد از تغییرات میانگین عملکرد را در این لاین‌ها توجیه می‌کنند. نتایج تجزیه علیت نشان داد که اثر مستقیم عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت بر عملکرد دانه مثبت و بالا بود ولی تعداد روز تا ظهور سنبله فقط اثر غیر مستقیم و منفی از طریق عملکرد بیولوژیک بر میانگین عملکرد دانه داشت. تجزیه خوشه‌ای بر اساس روش Ward با استفاده از ضریب مجذور فاصله اقلیدسی، ژنوتیپ‌ها را به چهار گروه تقسیم‌بندی کرد. نتایج این بررسی حاکی از آن است که صفاتی مانند روز تا ظهور سنبله و عملکرد بیولوژیک را می‌توان به عنوان شاخص انتخاب در برنامه‌های به نژدای و به منظور بهبود عملکرد دانه در گندم دوروم مورد استفاده قرار داد .