فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعه سریع و شتابان شهرگرایی در ایران و به‌ویژه در مناطق پیرامونی شهرهای بزرگ نظیر زاهدان، منجر به بروز چالش‌هایی در خصوص پایداری سکونتگاه‌های روستایی و افزایش مشکلات مدیریتی و اجتماعی در این مناطق شده است. یکی از راه‌های مقابله با این مشکلات، توجه به اصول حکمروایی خوب در این سکونتگاه‌ها است که می‌تواند بهبود کیفیت زندگی، پایداری اقتصادی و اجتماعی را در پی داشته باشد. این پژوهش باهدف ارزیابی حکمروایی خوب در روستاهای پیرامون شهر زاهدان و شناسایی مؤلفه‌های تأثیرگذار در این امر، انجام‌شده است. روش تحقیق این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی است و از دو مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره TOPSIS و AHP برای سنجش و اولویت‌بندی معیارها استفاده‌شده است. در این راستا، داده‌ها از طریق مقایسات زوجی و تحلیل وزن‌های مختلف معیارهای اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و حکمرانی خوب در روستاها جمع‌آوری شدند. نتایج نشان داد که "حکمروایی خوب" با وزن نسبی 426/0 بیشترین اهمیت را در ارزیابی پایداری توسعه روستایی داشته و زیرمعیار "شفافیت" با وزن 416/0، مهم‌ترین عامل در این زمینه محسوب می‌شود. سایر معیارها شامل اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی به ترتیب با وزن‌های 250/0، 178/0 و 146/0 در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. براساس نتایج تحلیل، روستای گاوداران با امتیاز 85/0 به دلیل مشارکت بالای مردمی و شفافیت در مدیریت، بهترین عملکرد را در میان روستاها داشت. در مقابل، روستای رسول‌آباد با امتیاز 42/0 در پایین‌ترین رتبه قرار گرفت و نشان‌دهنده ضعف در مؤلفه‌های حکمرانی خوب به‌ویژه شفافیت و مشارکت اجتماعی بود. این پژوهش بر اهمیت تقویت شفافیت مدیریتی و افزایش مشارکت اجتماعی در روستاها تأکید می‌کند و بیان می‌کند که این فرآیند می‌تواند به‌طور مستقیم به توسعه پایدار در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی در نواحی پیراشهری منجر شود. این یافته‌ها می‌توانند به‌عنوان مبنای تصمیم‌گیری برای سیاست‌گذاران و مدیران محلی در تخصیص منابع و برنامه‌ریزی‌های توسعه‌ای در مناطق روستایی مورد استفاده قرار گیرند و بهبود کیفیت زندگی در این نواحی را تسهیل کنند.