طراحی مدل تأثیرگذاری رویکرد تسهیلگری در فرآیند بازآفرینی محلات شهری و پیراشهری مشهد

نویسندگان

1 استادیار گروه توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای، جهاد دانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران.

2 گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه خیام، مشهد، ایران.

3 استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

doi
10.22034/jpusd.2025.524980.1345
چکیده

دفاتر تسهیلگری باهدف بازآفرینی محلات ناکارآمد شهر مشهد از سال 1398 آغاز به کار نموده‌اند اما عوامل متعددی منجر به ناکارآمدی این دفاتر و کاهش تحقق اهداف بازآفرینی شده است. بنابراین این پژوهش باهدف طراحی مدل تأثیرگذاری رویکرد تسهیلگری در فرایند بازآفرینی محلات شهری و پیراشهری مشهد، از رویکرد معادلات ساختاری در نرم‌افزار SmartPLS و روش توصیفی ـ تحلیلی بهره‌مند شده است. جامعه آماری  شامل 100 نفر از مدیران ارشد و میانی شهرداری است که به روش خوشه‌ای محض نمونه‌گیری شده‌اند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه‌ای محقق ساخته شامل 100 متغیر است که درقالب 5 بعد دسته‌بندی‌شده است:­1.میزان آشنایی مدیران با فرایند تسهیلگری، 2.عملکرد دفاتر تسهیلگری، 3.رضایت از عملکرد دفاتر تسهیلگری، 4.میزان موافقت با دفاتر تسهیلگری و 5.میزان اثرگذاری و اثرپذیری آن‌ها. در راستای تحقق هدف پژوهش، ابتدا نظرات نمونه موردبررسی درباره متغیرهای تأثیرگذار در پژوهش جمع‌آوری و سپس وارد مدل معادلات ساختاری شده‌اند. نتایج مستخرج از مدل نشان داد که میزان آشنایی شورای اداری با فرایند تسهیلگری به‌عنوان متغیر مستقل قدرت اثر بیشتری بر ارزیابی عملکرد آن‌ها از دفاتر تسهیلگری به‌عنوان متغیر میانجی دارد و تأثیرگذاری دفاتر تسهیلگری  به‌عنوان متغیر وابسته، بیش‌تر از ارزیابی عملکرد دفاتر توسط شورای اداری تأثیر می‌پذیرد. با توجه به ضرایب همبستگی به‌دست‌آمده و میزانR2، میزان آشنایی با رویکرد تسهیلگری می‌تواند به میزان 2/51 درصد از ارزیابی عملکرد مدیران نسبت به رویکرد تسهیلگری را مشخص ‌کند. از طرف دیگر متغیرهای میانجی می‌توانند 6/51 درصد از میزان اثرگذاری دفاتر تسهیلگری را از دیدگاه مدیران شهری پیش‌بینی نمایند.