تدوین و اعتباریابی برنامه آموزشی مبتنی بر الگوی رشد پس از ضربه (PTG) و اثربخشی آن بر تاب‌آوری و بهزیستی روان‌شناختی بیماران مبتلا به سرطان خون

نویسندگان

1 استاد، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران .

2 استاد، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری تخصصی روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 استاد، گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

5 استاد، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.30487/jcp.2023.352324.1450
چکیده

رشد پس از ضربه بر این واقعیت تأکید دارد که افراد بعد از مواجهه با رویدادهای تنش‌زا، در ابعاد روان‌شناختی، بین‌فردی و محیطی تغییرات مثبتی را تجربه می‌کنند. پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتباریابی برنامۀ آموزشی مبتنی بر الگوی رشد پس از ضربه و اثربخشی آن بر تاب‌آوری و آسایش روان‌شناختی بیماران مبتلا به سرطان خون انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون­ پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری شامل بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستانِ فیروزگر تهران در سال 1400 بود که با استفاده از نمونه‌گیری داوطلبانه و در دسترس تعداد 30 بیمار انتخاب، و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزارها شامل پرسش‌نامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون و آسایش روان‌شناختی ریف بود. برنامۀ درمانی در طی 12 جلسه برگزار شد و پس از گذشت دو ماه مجدد از گروه آزمایش پیگیری به‌عمل آمد. نتایج نشان داد که میزان شاخص نسبت روایی محتوایی (CVR) 86/0 و میزان شاخص روایی محتوایی (CVI) 91/0 به‌دست آمده است و با مقایسه این میزان با مقدار مورد قبول در هر دو شاخص، میزان روایی محتوایی برنامه قابل قبول است. همچنین، تحلیل کوواریانس نشان داد مقدار F به‌دست آمده برای متغیر تاب‌آوری و آسایش روان‌شناختی معنی‌دار است و برنامۀ آموزشی مبتنی بر الگوی رشد پس از ضربه بر تاب‌آوری و آسایش روان‌شناختی مؤثر است (01/0>P). نتایج تحلیل اندازه‌گیری مکرر جهت بررسی میزان ماندگاری تأثیر برنامه آموزشی بر تاب‌آوری و آسایش روان‌شناختی معنی‌دار است (01/0>P). برنامۀ آموزشی مبتنی بر الگوی رشد پس از ضربه به‌عنوان برنامه‌ای مؤثر و ویژه می‌تواند برای ارتقای تاب‌آوری و آسایش روان‌شناختی بیماران مبتلا به سرطان خون استفاده شود.