ارزیابی مشارکت و رضایتمندی شهروندان در جمع آوری زباله در نواحی پیراشهری (مطالعه موردی: شهر زاهدان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

2 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

doi
10.22034/jpusd.2025.533916.1353
چکیده

مشارکت و رضایتمندی شهروندان در جمع‌آوری زباله در نواحی پیراشهری از عوامل مؤثر در مدیریت پسماند و توسعه پایدار این مناطق است. ارزیابی میزان همکاری و نظرات ساکنان می‌تواند به شناسایی چالش‌ها، بهبود برنامه‌ریزی‌ها و افزایش اثربخشی اقدامات کمک کند. این مطالعه با بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان، راهکارهایی را برای بهبود سیستم جمع‌آوری زباله و ارتقای رضایتمندی ارائه می‌دهد. لذا هدف تحقیق حاضر، ارزیابی مشارکت و رضایتمندی شهروندان در جمع­آوری زباله در نواحی پیراشهری زاهدان است. روش این پژوهش توصیفی - تحلیلی و هدف آن کاربردی است. برای گردآوری اطلاعات موردنیاز از روش کتابخانه­ای و میدانی استفاده گردید. جامعه آماری، جمعیت ساکنین نواحی پیراشهری زاهدان (گاوداران، سیادک و محمدآباد) می­باشد که 330 نفر به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار اصلی تجزیه‌وتحلیل داده‎ها و اطلاعات پژوهش، نرم­افزار SPSS است. براساس یافته­های تحقیق، مشارکت ساکنین در جمع­آوری زباله در شهر زاهدان با میانگین 711/2 نامطلوب است. میزان رضایت­مندی شهروندان از شهرداری زاهدان در جمع­آوری زباله با توجه به شاخص­های خدماتی با میانگین 913/2، اجتماعی- فرهنگی با میانگین 905/2، محیط­زیست با میانگین 845/2 و فنی و عمرانی با میانگین 903/2 نامطلوب ارزیابی‌شده است. نتایج تحقیق نشان‌دهنده وضعیت نامطلوب مشارکت شهروندان زاهدانی در جمع‌آوری زباله و رضایت‌نداشتن آنان از عملکرد شهرداری در ابعاد خدماتی، اجتماعی-فرهنگی، محیط‌زیست و فنی است. این یافته‌ها ضرورت بازنگری جدی در سیاست‌ها و بهبود مدیریت پسماند را برای جلب مشارکت عمومی و ارتقای کیفیت خدمات آشکار می‌سازد.