شناسایی عوامل مؤثر بر بازآفرینی بافتهای فرسوده در فضاهای پیرا کلانشهری(مورد مطالعه: شهر ورامین)
نویسندگان
1 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jpusd.2025.492336.1326چکیده
بافتهای فرسوده شهری در فضاهای پیراکلانشهری سهم قابلتوجهی از پهنههای کشور را به خود اختصاص دادهاند و به دلیل فرسودگی زیرساختها و مشکلات اجتماعی و اقتصادی، به مکانهایی ناامن و غیرقابلسکونت تبدیلشدهاند. با توجه تاریخچه فرهنگی طولانی شهر ورامین بهعنوان یکی از شهرهای پیرامون کلانشهر تهران، ضرورت بازآفرینی این بافتها برای بهبود کیفیت زندگی ساکنان و ارتقاء شرایط زیستمحیطی و اجتماعی این مناطق بهوضوح نمایان است. هدف این مقاله شناسایی عوامل مؤثر بر بازآفرینی بافتهای فرسوده شهری شهر ورامین بهعنوان فضای پیرا کلانشهری بر مبنای نظریه نوشهرگرایی است. پژوهش حاضر به شیوه توصیفی-تحلیلی انجامشده و به لحاظ هدف در گروه پژوهشهای کاربردی قرار دارد. جمعآوری منابع و دادههای پژوهش به دو شیوه کتابخانهای و میدانی در قالب نظرسنجی(پرسشنامه از ساکنان محلی) انجامشده است و با بهرهگیری از روش تحلیل عاملی در محیط از نرمافزار SPSS عوامل اصلی شناساییشده و در نقشههای مربوطه با استفاده از و نرمافزار GIS ترسیم و تحلیلشدهاند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که از کل شاخصهای موردسنجش در این پژوهش، تعداد 13 عامل شناسایی گردید که درمجموع 83 درصد از کل واریانس تجمعی را به خود اختصاص دادهاند. این عاملها به ترتیب اهمیت عبارتاند از: "زیرساختهای شهری"، "زیرساختهای اجتماعی، "سنتگرایی"، "تنوع مسکن"، "تعارضها"، "ایمنی"، "ساماندهی اقتصادی"، "ارتقای فرهنگ"، "رفاه اجتماعی"، "سرزندگی"، "دسترسی"، "فضاسازی" و "محله محوری" و "مسکن قابل استطاعت". همچنین 6 عامل اول 52 درصد از واریانس تجمعی را شامل میشوند و بیشترین اهمیت را در بازآفرینی دارند.