تدوین الگوی رشد پس از ضربه در بیماران سازگار با سوختگی

نویسندگان

1 دکتری روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استادیار گروه جراحی ترمیمی و پلاستیک، مرکز تحقیقات سوختگی، بیمارستان حضرت فاطمه (س)، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 استاد، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران .

doi
10.30487/jcp.2023.348575.1435
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی رشد پس از ضربه در بیماران سازگار با سوختگی انجام شد. روش پژوهش کیفی از نوع نظریۀ زمینه‌ای بود و جامعۀ آماری پژوهش بیماران سوختگی بودند که از طریق انجمن حمایت از بیماران سوخته (ققنوس)، درمانگاه و بیمارستان شهید مطهری در سال 1399 شناسایی و به پژوهشگران معرفی شدند. روش نمونه‌گیری ابتدا به صورت هدفمند انجام شد و به‌تدریج به صورت نمونه‌گیری نظری ادامه یافت. حجم نمونه بر اساس روش اشباع نظری داده‌ها 15 نفر شد که مورد مصاحبه قرار گرفتند. برای غربالگری از پرسش‌نامه رشد پس از ضربه استفاده شد و کسانی که نمرۀ بالاتر از میانگین در این مقیاس کسب کردند و سایر ملاک‌های ورود را داشتند، انتخاب شدند. کلیۀ مصاحبه‌ها با رویکرد تحلیل محتوای گرانهیم و لاندمن و با کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها در ارتباط با مفاهیم تشکیل‌دهندۀ رشد پس از ضربه شامل مفاهیم اصلی باورهای مثبت دینی و نگاه جدید به زندگی بود، یافتۀ دوم در ارتباط با عوامل تأثیرگذار (موانع و تسهیل‌کننده‌ها) رشد پس از ضربه نشان داد که موانع شامل مفاهیم اصلی واکنش‌های جامعه، محدودیت‌های فردی، اختلال در سبک زندگی و حالات روانی فردی و تسهیل‌کننده‌ها شامل حمایت چندکانونی، دیگرخواهی، انگیزش، الگوسازی، امنیت ذهنی و اجتماعی، تعامل پویا با دیگران بود. یافتۀ آخر پژوهش در ارتباط با چگونگی فرایند رشد پس از ضربه در بیماران سوختگی نشان داد که این فرایند شامل مفاهیم اصلی تحولات مثبت، تغییرات معنوی و توان شخصی (تاب‌آوری) است. نتایج حاصل از این پژوهش می‌تواند به‌عنوان الگویی برای تدوین مداخله‌های درمانی و توان‌بخشی منطبق با بافت فرهنگی موجود برای بیماران سوختگی مورد استفاده قرار گیرد.