مراجعان دشوار و چالش‌های آنان از دیدگاه درمانگران ایرانی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان شناسی، گروه روان شناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه خاتم، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان-شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.30487/jcp.2023.352090.1449
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی تجارب درمانگران ایرانی از مراجعان دشوار و واکاوی چالش‌ها و مشکلات آنان انجام شد. روش پژوهش حاضر کاربردی و از نوع کیفی پدیدارشناسی می‌باشد. جمعیت مورد مطالعه این پژوهش شامل درمانگران فعال شهر تهران در سال 1400-1401 بود. نمونه-گیری به صورت هدفمند از نوع ملاکی بود و تا مرز اشباع و نهایتا انتخاب 13 درمانگر ادامه یافت و شرکت‌کنندگان مورد مصاحبه‌های نیمه ساختار یافته قرار گرفتند. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون کلایزی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی ۲ مضمون گزینشی، ۸ مضمون محوری و ۴۷ مضمون باز شد. مضمون دیدگاه‌های مختف پیرامون مراجعان دشوار عبارتند از: دیدگاه بین-فردی، دیدگاه اختلالات روانی و شخصیتی، دیدگاه رفتاری و دیدگاه روانکاوی. مضمون چالش‌های مراجعان دشوار نیز عبارتند از: چالش‌های فرهنگی، چالش‌های فرایند درمان، چالش‌های درمانگر و چالش‌های اختتام درمان. در مجموع نتایج این پژوهش نشان داد که وجود مراجعان دشوار در مسیر درمان می-تواند چالش‌های متعددی و متفاوتی به وجود آورد که نیازمند توجه از سوی درمانگران جهت کاهش فشار روانی در برخورد با مراجعان دشوار است.