ساخت و روایی‌یابی سیاهه شایستگی‌های روان‌شناختی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم رفتاری پژوهشکدة تحقیق و توسعة علوم انسانی، سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم اسلامی و انسانی، تهران، ایران .

doi
10.30487/jcp.2023.355258.1461
چکیده

هدف از پژوهش حاضر تدوین و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی سیاهة شایستگی‌های روان‌شناختی است. بیست شایستگی به‌عنوان مؤلفه‌های سازة شایستگی‌های روان‌شناختی در نظر گرفته شد: رهبری، پایداری، گوش دادن فعال، تفکر تحلیلی، متقاعدسازی، حل مسائل پیچیده، مدیریت زمان، خلاقیت، تحمل پریشانی، خویشتن‌داری، درک اجتماعی، دقت و توجه، انگیزة پیشرفت، همکاری، راهبردهای یادگیری، تفکر نقادانه، مذاکره، فن بیان، آموزش ‌و مربی‌گری، و تصمیم‌گیری. ابتدا براساس ابزارها و مقیاس‌های موجود، برای هر مؤلفه 10 گویه طراحی شد، سپس 302 شرکت‌کننده سیاهه را به‌صورت برخط تکمیل کردند. با تحلیل عاملی اکتشافی با روش محور اصلی و چرخش پروماکس و حذف گویه‌های ضعیف، 114 گویه در سیاهه باقی ماند و ساختار 20عاملی مورد نظر استخراج شد و گویه‌ها در عامل‌های پیش‌بینی‌شده قرار گرفتند. بااین‌حال، تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که داده‌ها با مدل 20عاملی پیشنهاد شده، تناسب کمی دارند و با استفاده از داده‌های پژوهش حاضر نمی‌توان آن را تأیید کرد. سرانجام تحلیل عاملی اکتشافی عامل‌های اولیه نشان داد که می‌توان این 20 شایستگی را به چهار دسته از شایستگی‌های کلی تقسیم‌بندی کرد: آموزشی، ارتباطی، خودمدیریتی و شناختی. بنابراین، سیاهة شایستگی‌های روان‌شناختی ابزاری جامع و رواست که می‌توان آن را برای نیازسنجی‌های آموزشی در سازمان‌ها به‌آسانی و به‌سرعت اجرا کرد.