تعیین ضریب تضعیف جیوه جهت طراحی سیستم شیلدینگ جیوه برای بیماران تحت درمان با رادیوتراپی
نویسندگان
1 گروه فیزیک پزشکی، دانشکدة پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، ایران.
2 گروه فیزیک پزشکی، دانشکدة پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، ایران.
3 گروه فیزیک پزشکی، دانشکدة پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، ایران.
4 گروه فیزیک پزشکی، دانشکدة پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، ایران.
5 گروه خون و آنکولوژی، دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، ایران.
6 گروه فیزیک پزشکی، دانشکدة پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، ایران.
7 دانشجوی دکترای تخصصی فیزیک پزشکی.
doi
چکیده
زمینه و هدف: هدف از رادیوتراپی رساندن دوز لازم به تومور و حفاظت ارگانهای سالم اطراف تومور است. بدین منظور و جهت ایجاد توزیع دوز مناسب از تعدیلکنندهها و یا جبرانکنندههای اشعه استفاده میشود. بنابراین دانستن ضریب تضعیف مادة مورد استفاده برای محاسبات درمان ضروری است. روش بررسی: در این مطالعه، جیوه به عنوان مادهای مناسب برای شیلدینگ در رادیوتراپی معرفی شده است و همچنین یک روش جدید برای محاسبة ضریب تضعیف خطی مواد بر اساس فیزیک برهمکنش فوتون با ماده و محاسبات انتگرالی پیچیده ارائه شده است که بهوسیلة آن میتوان ضریب تضعیف هر مادة دلخواه را با توجه به ضخامت ماده و انرژی مورد استفاده، محاسبه نمود. در قسمت عملی، دوزیمتری در حضور شیلد و بدون شیلد در میدانها با ابعاد مختلف (15x15,10x10,6x6) برای شیلدهای جیوه با ضخامتهای متفاوت در انرژی 6Mv دستگاه شتابدهنده زیمنس انجام شد. یافتهها: تغییر ضخامت مادة جاذب، کیفیت اشعه را تغییر میدهد. تغییرات ضریب تضعیف با ضخامت مادة جاذب را طبق رابطه ارائه شده در این مقاله میتوان بهدست آورد و همچنین تغییرات آن را به ازای هر ضخامت میتوان بیان نمود، اما تغییر میدان درمانی تأثیر محسوسی بر ضریب تضعیف ندارد. نتیجهگیری: تغییرات ضریب تضعیف با ضخامت مادة جاذب قابل صرفنظر کردن نیست و برای درمان دقیق در رادیوتراپی بایستی لحاظ گردد. به عبارت دیگر استفاده از یک عدد به عنوان ضریب تضعیف برای ضخامتهای مختلف جبرانکنندهها یا تعدیلکنندههای اشعه در رادیوتراپی صحیح نیست و تغییرات ضریب تضعیف با ضخامت مادة جاذب بایستی در سیستمهای طراحی درمان مد نظر قرار گیرد.
