سیاستهای تشویقی شهرداریها برای توسعه پروژههای معماری سبز (مورد مطالعه: مناطق پیراشهری رشت)
نویسندگان
1 گروه آموزشی علوم انسانی، دانشکده علوم انسانی و هنر، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران.
2 گروه مدیریت اجرایی، مدیریت و علوم انسانی، سازمان شهرداری، رشت، ایران.
3 گروه آموزشی معماری و شهرسازی، دانشکده مهندسی عمران و معماری، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران.
doi
10.22034/jpusd.2025.531725.1350چکیده
پژوهش حاضر باهدف بررسی سیاستهای تشویقی شهرداری برای توسعه پروژههای معماری سبز در مناطق پیراشهری رشت انجامشده است، ازاینرو، ازنظر هدف کاربردی و با رویکرد کمی و کیفی، دارای ماهیت تحلیلی و اکتشافی است. بهمنظور تجزیهوتحلیل اطلاعات از نرمافزار SPSS و روش تئوری زمینهای استفاده شد. جامعه آماری نیز شامل؛ معماران و طراحان در پروژههای ساختمانی شهرستان رشت (بخش کمی)، دانشآموختگان رشته جغرافیا و برنامهریزی شهری و روستایی و کارشناسان و متخصصان در حوزه معماری و جغرافیای روستایی و شهری (بخش کیفی) محسوب شدند. بهمنظور بررسی حجم نمونه معماران و طراحان از نمونهگیری در دسترس استفاده شد، که درنهایت تعداد 100 نفر انتخاب شدند. سپس بهمنظور حجم نمونه در بخش کیفی پژوهش، از نمونهگیری هدفمند استفاده شد. در این راستا، تعداد 21 نفر مشخص شد. نتایج نشان داد، بررسی وضعیت سیاستهای تشویقی در پروژههای معماری سبز با مقدار میانگین کمتر از حد متوسط عدد (3)، در مناطق پیراشهری رشت نامطلوب است و بر اساس نتایج آزمون همبستگی پیرسون، سیاستهای تشویقی شهرداری رشت در حوزه معماری سبز نتوانستهاند تأثیر معناداری بر بهبود شاخصهای پایداری در ساختوسازها داشته باشند. سپس بهمنظور بررسی ناکامی سیاستهای تشویقی از سوی شهرداری در پروژههای معماری سبز از روش تئوری زمینهای استفاده شد، نتایج نشان داد، ضعف در طراحی مشوقها، چالشهای اجرایی و نظارتی، مشکلات حاکمیتی بهعنوان عوامل علی، مقولات: ضعف اراده سیاسی، سلسلهمراتب تصمیمگیری، چالشهای فنی و اقلیمی بهعنوان عوامل زمینهای، مقولات: فرایندهای ناکارآمد، ضعف در حکمروایی شهری، بهعنوان عوامل مداخلهگر در ناکامی سیاستهای تشویقی از سوی شهرداری در پروژههای معماری سبز در مناطق پیراشهری رشت مؤثر هستند. سپس مقولات: بازمهندسی نظام مشوقها، اصلاح ساختار حکمروایی، تقویت اراده سیاسی و نظام پایش و ارزیابی، بهعنوان راهبردهای مؤثر استخراج شد که پیامدهای کالبدی-محیطی، اقتصادی-اجتماعی، نهادی-مدیریتی و سیاسی-حقوقی را برای مناطق پیراشهری سلیمانداراب، پاسکیاب، نخودچر و عینک به همراه دارد.