بررسی بازتاب فضایی مشارکت عمومی ـ خصوصی در بهسازی و نوسازی در فضاهای پیراشهری کلان‌شهر تهران (مورد مطالعه: بافت فرسوده منطقه 15)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای انسانی، پردیس البرز، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استاد، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/jpusd.2025.521455.1344
چکیده

منطقه 15 شهر تهران از دهه 1380 تاکنون به دلیل مداخله مستقیم بخش عمومی (شهرداری و سازمان نوسازی) تغییر و تحولات کالبدی زیادی در آن رخ‌داده که بازتاب فضایی ویژه‌ای را به دنبال داشته است، که از بین آن‌ها می‌توان به اجرای ناقص طرح منظر شهری در محلات فرسوده منطقه 15، به وجود آمدن فضاهای بی‌دفاع شهری در منطقه، تخریب و از بین رفتن فضاهای خدماتی (مانند درمانگاه و کاربری‌های مذهبی)، ورود مهاجران افغانی به محله، مهاجرت سکنه اصلی محله، شکل یافتن فعالیت خریدوفروش ضایعات در منطقه شده است. با توجه به این مشکلات، هدف پژوهش حاضر بررسی بازتاب‌های فضایی ـ کالبدی مشارکت بخش‌های عمومی و خصوصی در فرآیند بازسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده منطقه 15 است. روش پژوهش حاضر ازلحاظ هدف در زمره تحقیقات کاربردی و ازلحاظ ماهیت و شیوه اجرا از نوع توصیفی ـ پیمایشی است و ازآنجایی‌که نتایج آن را می‌توان در تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری نهادهای شهری مورداستفاده قرارداد، در دسته تحقیقات کاربردی قرار می‌گیرد. نتایج به‌دست‌آمده از تحقیق نشان داد که بررسی مقدار سودمندی (s) و مقدار نارضایتی (R) در شاخص‌های تحقیق برای محله اتابک (با مقدار سودمندی 0.704) نشان‌دهنده این است که این محله با دارا بودن کمترین فاصله از نقطه ایده‌ال نسبت به سایر محلات در زمینه مشارکت عمومی و خصوصی رتبه بالای را برای ارتقاء شاخص‌های مشارکت مردمی در راستای نوسازی بافت‌های فرسوده به خود اختصاص داده است. لذا می‌بایست برای ارتقاء مشارکت عمومی و خصوصی در اولویت اول برنامه‌ریزی قرار گیرد.