فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه نفت از مهم‌ترین منابع اقتصادی شناخته می‌شود و بهره‌برداری از منابع نفتی نیازمند سرمایه‌گذاری خارجی و تعامل با شرکت‌های نفتی بین‌المللی از طریق انعقاد قراردادهای مناسب است. قرارداد مشارکت در تولید ازجمله قراردادهایی است که فی‌مابین یک شرکت نفتی دولت میزبان و یک شرکت نفتی خارجی به‌عنوان سرمایه‌گذار منعقد می‌شود. به‌موجب این قرارداد پیمانکار در محدوده‌ای معین و مطابق با شرایط قرارداد به اکتشاف و استخراج نفت می‌پردازد و در مقابل، منافع تولید نفت بین دو شرکت تقسیم می‌شود. علی‌رغم اینکه قراردادهای مشارکت در تولید به‌عنوان یک الگوی مناسب قراردادی در برخی از کشورها مورداستفاده قرار می‌گیرد، در ایران بعضاً شبهاتی در رابطه با این قراردادها مطرح می‌شود که قابلیت اعمال آن‌ها را موردتردید قرار می‌دهد. یکی از شبهات مطروحه که کاربرد این قراردادها را مردد می‌نماید بحث انتقال مالکیت در این نوع قراردادها و تعارض آن با قاعده نفی سبیل به‌عنوان یک قاعده مهم فقهی است. در این رابطه بررسی نظرات و تحلیل‌های مختلف، نگارندگان را با این رهیافت همراه می‌سازد که قرارداد مشارکت در تولید با قاعده نفی سبیل در مفهوم نفی تسلط بیگانگان بر انفال در تعارض نبوده و مالکیت عمومی بر ذخایر نفتی را منتفی نمی‌سازد.