بافتار تاریخی و فرهنگی مؤثر بر تنظیم هیجان در جامعۀ ایرانی: مطالعه‌ای کیفی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 استاد گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

doi
10.30487/jcp.2023.320041.1353
چکیده

مفهوم سلامت روانی بسیار مرتبط با فرهنگ و متأثر از آن است و شیوه‌ها و باورهای فرهنگی می‏توانند بر سبک مقابلۀ فرد با پریشانی روان‌شناختی اثر بگذارند و گاهی به او در مواجهه با بیماری روانی کمک کنند. از سوی دیگر همین عوامل فرهنگی می‏توانند منبع پریشانی، تعارض و زمینه‌ساز بروز اختلال روانی در فرد باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش بافتار تاریخی و فرهنگی مؤثر بر تنظیم هیجان در جامعۀ ایرانی انجام شد. پژوهش حاضر از نوع تحلیل محتوای کیفی استقرایی و به شیوۀ تحلیل نهفته بود. جامعۀ هدف شامل متخصصان و صاحبنظران تنظیم هیجان در ایران بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند تا حد اشباع با یازده نفر از متخصصان، مصاحبۀ نیمه‏ساختاریافته انجام شد. تجزیه و تحلیل کیفی یافته‏ها به استخراج سه طبقۀ اصلی ازقبیل: الف) قومیت‏ها و نقش زبان (خرده‌فرهنگ‏ها)؛ ب) نقش اسطوره‏ها و داستان‏ها؛ و ج) تفاوت بین‌نسلی و همچنین شش زیرطبقه منجر شد. نتایج بیانگر آن بود که مؤلفه‏های مرتبط با بافتار تاریخی و فرهنگی همچون قومیت، اسطوره‌ها، داستان‌ها و تفاوت بین‌نسلی بر شیوة تنظیم هیجان افراد تأثیر می‌گذارند.